هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

موبایل2 Small

فرهنگ توئیتری، نماد به انزوا رفتن فرهنگ

دیگر دوره ساعت‌ها خواندن و تحلیل و فکر کردن گویا به سر آمده است. کتابی که پیشتر در چند روز مطالعه می‌شد، حال تبدیل به چند جمله کوتاه در فضاهای مجازی شده است که افرادی هم با خواندن همان تک‌جمله‌ها به خود اجازه تحلیل و بررسی و اظهار نظر هم می‌دهند.

بسیاری از ما هم وقتی برایمان جمله قصار، ابیات شعر و یا متن‌های زیبایی ارسال می‌شود بدون لحظه‌ای درنگ و تفکر به تعداد زیادی از مخاطبین‌مان ارسال می‌کنیم. هرچند شاید نسبت دادن آن متون به افراد ذکرشده، از اساس اشتباه و یا تحلیل کتابی قطور در چند جمله، خالی از هر نگاه ژرف‌اندیشانه‌ای باشد. اما ما طبق زمانه پیش می‌رویم! فرهنگ توئیتری که چند سالی است بر ما حاکم شده است شرایطی را پدیدآورده‌است که برخی آن را تمجید کرده و برخی از آن به عنوان تهدید یاد می‌کنند.
گاهی با خواندن چند جمله از یک کتاب، دیگر خودمان را بی‌نیاز از خواندن کل کتاب می‌دانیم و بدتر آنکه با اشراف نسبت به آن، اظهار نظر می‌کنیم. فرهنگ توئیتری ما را از خواندن‌های تحلیلی دور داشته‌است و ماها که تنبلی غریبی داریم به این فرهنگ خو کرده‌ایم.
برای آشنایی با زمینه‌های روانشناختی، کشش به سمت فرهنگ توئیتری و نیز چگونگی بازداری نسل جوان به این فرهنگ با سیدمحمد میرعماد، کارشناس روانشناسی و نیز دکتر محمدرضا توکلی استاد ادبیات دانشگاه سمنان گفتگویی داشته‌ایم که نظریات‌شان را در ادامه خواهیدخواند:

فرهنگ توئیتری و فهم مشترک
سید محمد میرعماد در این خصوص گفت: در فرهنگ توئیتری به افراد یاد می‌دهند که چگونه با یک جمله قصار و یا تایپ یک کلید واژه، آن چیزی که دقیقا می‌خواهد را بیابد و به دیگران انتقال بدهد.
میرعماد با بیان این که فرهنگ توئیتری مزایا و معایبی دارد، افزود: حسن فرهنگ توئیتری در این است که باعث می‌شود افراد در کم‌ترین زمان ممکن به یک فهم مشترک در کلید واژه‌ها برسند و در یک زمان کوتاه، بهترین برداشت را بکنند. اما امکان برداشت‌های متعدد و متفاوت از معایب فرهنگ توئیتری و فضاهای مجازی است. وی در پاسخ به چرایی پیدایش کوتاه‌گویی و یا به اصطلاح جملات لقمه‌ای، کم‌حوصلگی مردم را عامل مهم عنوان کرد و گفت: کم حوصلگی مردم هم ناشی از نوع سبک زندگی جدید است.

سبک زندگی جدید؛ آسایش محور
این کارشناس روانشناسی ابرازداشت: عدم وجود رفاه و آسایش در گذشته، آرامش را با کم‌ترین امکانات رقم می‌زد. سبک زندگی جدید متفاوت از گذشته، آسایش محور دنبال می‌شود.
میرعماد با استناد به نظر دیگر روانشناسان گفت: با افزایش امکانات رفاهی، تاب‌آوری افراد کاهش می‌یابد.
وی در تشریح این مسئله چنین گفت: یکی از جاهایی که کم‌حوصلگی بروز می‌کند در ادامه دادن کار‌هایی است که باید تداوم داشته باشد. اما مداومت در کارهایمان کمتر وجوددارد که کم حوصله شدن‌مان از دلایل اصلی این عدم تداوم در کارها است. کم حوصلگی‌ها هم از رفاه زیاد ناشی می‌شود.
رفاه‌افزایی در تقابل تاب‌آوری
سیدمحمد میرعماد در پاسخ به اینکه چگونه می‌توان تحمل افراد را افزایش داد، گفت: در روانشناسی برای افزایش تحمل و تاب‌آوری، سختی‌های ساختگی پیشنهاد می‌شود.
میرعماد در تشریح چرایی کاهش حوصله افراد در خواندن مطالب بلند و عمیق شدن در منظومه‌های فکری، رفاه‌افزایی را عامل اصلی در ایجاد این مشکل عنوان کرد. وی با بیان اینکه ایجاد رفاه، حوصله را از ما ربوده است، پیشنهادکرد برای رهایی از این معضل، به خواسته‌هایمان به فوریت پاسخ ندهیم. وی با اشاره به پیشینه ما گفت: ما همان آدم‌هایی هستیم که جزوات طولانی و کتاب‌های قطور را می‌خواندیم اما متاسفانه اکنون تحمل و حوصله خواندن کتاب‌های الکترونیکی را هم نداریم. تنها در جستجو و دنبال کردن مواردی هستیم که به راحتی برایمان قابل دسترسی باشد.

پرورش کودکان باحوصله
وی برای ازدیاد حوصله کودکان و تاب‌آوری آنها و نیز عدم روی‌آوری به فضای مجازی به والدین پیشنهادکرد از برآوردن تمامی خواسته‌های کودکان اجتناب کنند. به گفته میرعماد از هر ده خواسته کودک هفت خواسته باید برآورده، دو خواسته وی به تاخیر افتاده و یک خواسته نیز اصلا برآورده نشود. این که نیاز نیست به همه خواسته‌ها پاسخ داده شود نباید دلیل خاصی داشته ‌باشد. به عقیده وی عدم رسیدن به تمامی خواسته‌ها تاب‌آوری افراد را افزایش می‌دهد.
میرعماد یک دلیل دیگر فرعی برای کم‌حوصله شدن افراد را افسردگی عنوان کرد. انسان‌هایی که کم حوصله می‌شوند گرایش به افسردگی دارند. وی افزود: انسان‌های افسرده می‌گویند حوصله نداریم و کار انجام نمی‌دهیم، ولی درمانگرایان می‌گویند کار انجام دهید تا حوصله‌تان زیاد شود. افرادی که کم‌حوصله هستند گرایش به افسردگی دارند و یکی از دلایلی که انسان‌ها به این سمت می‌آیند و حوصله و فراغ بال ندارند گرایش به افسردگی است.

افسردگی، بیماری شایع 2020
میرعماد شایع‌ترین بیماری روانی در سال 2020 را بیماری افسردگی عنوان کرد و ابراز داشت: انسان‌ها هر چقدر کارها را با حوصله کمتری انجام بدهند افسردگی‌شان،تشدید می‌شود. اگر می‌خواهیم به این نقطه نرسیم باید در این موضوع بیشتر با هم صحبت کنیم و فهم و درک مشترکی را به وجود آوریم.
وی با بیان این که هرچه بر میزان رفاه افزوده شود، کم حوصلگی هم افزایش می‌یابد بیان کرد: کاهش میزان گفتگوها از دستاوردهای فضاهای مجازی است که کم‌حوصلگی و کاهش تاب‌آوری را به ارمغان می‌آورد.
سید محمد میرعماد در پایان تصریح کرد: فرهنگ توئیتری یک نماد و شاخص برای نشان‌دادن آینده فرهنگی ماست که باید از به انزوا رفتن فرهنگ‌مان پیشگیری کنیم.

شناسایی ظرفیت‌ها و تنگناهای موجود
دکتر حمیدرضا توکلی معتقداست نباید با مقتضیات هر زمان ستیزه‌کرد و تحولات هر عصر را باید پذیرفت. او با برشمردن جنبه‌های مثبت فضاهای مجازی در مقابل نقاط منفی آن، شناسایی ظرفیت‌ها و تنگناهای هر موقعیت و نیز اصلاح شیوه مواجهه و برخورد با فضاهای مجازی را حائز اهمیت دانست.
این استاد ادبیات دانشگاه سمنان، فرهنگ توئیتری را مسئله‌ای عنوان کرد که افراد بسیاری را در سطوح مختلف برای رفع آن، به فکر واداشته است.
وی با بیان اینکه فرهنگ توئیتری در حوزه ادبیات، موضوعی جدی است، افزود: تصور من بر این است، مواجهه‌ با آثار ادبی و هنری نوعی آموزش و به طریقی تجربه تامل و درنگ است که این اتفاقات در این فضا‌های جدید(فضای مجازی) حذف می‌شود.

توکلی خطای رایج مخاطبان نسل جدید را تامل بسیار کوتاه و گذرا در آثار ادبی دانست و این شرایط که فرد، به جای آنکه هفته‌ها با یک رمان و شخصیت آن زندگی کند به خواندن تک جمله‌هایی از آن رمان اکتفاکند را حسرت‌برانگیز خواند.
شکل‌گیری و رواج بی‌دقتی در ارائه اطلاعات و نسبت دادن اشتباه آثار به بزرگان و نویسندگان از دیگر ایراداتی است که دکتر توکلی به آن اشاره کرد.
وی معتقداست والدین و بخش آموزش و پرورش در این حوزه بسیار می‌توانند تاثیرگذار بوده و از بروز چنین مشکلاتی پیشگیری کنند. او با یادآوری تذکر روانشناسان مبنی بر متضررشدن جامعه با جایگزین شدن برنامه‌های تلویزیون و انیمیشن ها به جای کتاب، کتاب را پرورش دهنده مخاطبین فعال و افراد در فضای مجازی را مخاطبین منفعل برشمرد.

فرهنگ توئیتری و مخاطبین منفعل
دکتر توکلی با تقبیح افرادی که بدون تامل و درنگ مطالب را در فضاهای مجازی نشر می‌دهند گفت: فرهنگ توئیتری مخاطبینی فاقد کنجکاوی،تامل و اثبات‌گرایی پرورش می‌دهد. وی با هشدار به نشر مطالب غیر واقع یا سهل و سطحی‌نگری به موضوعات گفت: بسیاری از مخاطبین در پی یافتن منبع خبر نبوده و با سطحی‌نگری به برخی از مفاهیم و موضوعات، تنها به این دلیل که مطلبی در فضای مجازی منتشر شده است، قابل پذیرش دانسته و بررسی صحت و سقم آن را غیرضروری تلقی می‌کنند.

فاصله از فرهنگ توئیتری و ایجاد زمینه‌های خوانش‌های تحلیلی
دکتر حمیدرضا توکلی گفت: برای برون‌رفت از شرایط حاضر موافق راهکارهای تند و راهکارهای ارائه شده متداول در جامعه‌مان نیستم.
وی نسل جوان را نسلی پویا و متفاوت خواند که تحریم فضاهای مجازی برای حل مشکلات یادشده کارگر نخواهدبود.
توکلی افزود: جاذبه‌افزایی دیگر امکانات همچون کتاب، می‌تواند در ایجاد کشش نسبت به آنها و دورشدن از فضای مجازی، موثر باشد.

او معتقداست با بررسی کشورهای دیگر و استفاده از نقاط مثبت آنها می‌توان به نتایج خوبی دست یافت.
وی در ادامه گفت: کتاب‌های ویژه کودکان، به شیوه‌های بسیار جذاب‌تری نسبت به دهه‌های گذشته ارائه می‌شود. یعنی خلاقیت‌ها و جاذبه‌های گنجانده شده در کنار برنامه‌های مدارس، جذابیتی برای کودکان ایجاد می‌کند که فراتر از جذابیت‌های فضاهای مجازی است.
دکتر توکلی معتقداست مسائل و مشکلات را باید در کنار هم دید.
وی با نقد اقدامات آموزش و پرورش گفت: برنامه‌های آموزشی مدارس فاقد جاذبه لازم در زمینه کتاب‌خوانی است. متاسفانه حتی دانش‌آموزان دوره ابتدایی درگیر کلاس‌های اضافه و تقویت بنیه علمی شده‌اند. در مجموع، فضایی برای بچه‌ها القا می‌شود که درس و کتاب یعنی این، و چارچوب‌ها و کلیشه‌های خاصی برای کودکان تعریف می‌شود که ناخواسته تکیه به محفوظات فقط از آنها خواسته می‌شود.

جاذبه‌هایی که نیست!
دکتر توکلی بیان داشت: در برنامه‌ها و فضاهای مجازی که شما اشاره کردید خیلی جاذبه وجوددارد. ما باید برنامه‌ها را به گونه‌ای طراحی کنیم که لذت خواندن را مخصوصا مخاطب خردسال و نوجوان بچشد. بنظر بنده، ما هنوز بسیار با استانداردها فاصله داریم و این امکان در فرهنگ کتاب‌خوانی وجوددارد که باید بهره‌برداری لازم را از آن برد.
دکتر توکلی شیوه‌های خلاق داستان‌خوانی، نشر کتاب‌های جذاب و مطالعه کتاب‌های غیر درسی در مدارس، ایجاد کتابخانه‌های متفاوت و فراهم کردن فضاهایی که کودکان بتوانند با لذت خواندن آشنا شوند را از راهکارهای ترغیب کودکان به مطالعه و عدم روی‌آوردن به فضای مجازی عنوان کرد.

Back to Top

Template Design:Dima Group