هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

4 Medium

حسنی غربا در گفتگو با سمنان امروز مطرح کرد؛ 
فرصت‌ها و تهدیدهای تغییر اقلیم

تغییرات اقلیمی آسیب‌هایی را در حوزه‌های مختلف به همراه خواهد داشت. پاییز خشک، تابستان سوزان و زمستان‌هایی که سرمایش از حد می‌گذرد را این سال‌ها در سمنان شاهد بوده‌ایم. تغییرات اقلیمی سمنان ما را برآن داشت تا سوالات‌مان را در این حوزه از مدیرکل هواشناسی استان جناب آقای غلامرضا حسنی غربا در میان بگذاریم. شما را به خواندن این گفتگو دعوت می‌کنیم:

 

طبق مطالعات صورت‌گرفته تغییرات اقلیم در طول قرن حاضر و قرن آینده بیش‌تر از تغییرات آن در طول یکصد قرن گذشته خواهدبود. مدل‌های آب و هوایی پیش‌بینی می‌کنند تا سال 2100میلادی دمای کره‌زمین 1تا 5/3 درجه سانتی‌گراد افزایش خواهدیافت. چه گزاره‌هایی موجب شدت بخشیدن به تغییر اقلیم می‌شود؟
ابتدا لازم می‌دانم تعریفی از اقلیم و تغییر اقلیم داشته‌باشیم تا عوامل تاثیرگذار بر آن را بتوانیم مورد بحث قراردهیم. تکرار نوسانات جوی، اقلیم را پدید می‌آورد. به طور مثال هر چندسال یک‌بار با خشکسالی و هرچندسال یک‌بار هم با سیل روبرو می‌شویم. 
اگر تغییرات اقلیمی چنانچه قابل برگشت نباشد(حداقل در کوتاه‌مدت) به عنوان تغییر اقلیم یادمی‌شود. این مشکل هم مختص استان سمنان نبوده و در تمامی نقاط کشور و جهان، دیده می‌شود.

 

علت بروز تغییر اقلیم
از ابتدای قرن جاری با رشد انقلاب صنعتی در دنیا و استفاده از سوخت‌های فسیلی بخصوص در خودروها و کارخانه‌ها، گازهایی همچون دی‌اکسیدکربن و متان و n2o، آزاد شده و این گازها در یک لایه‌ از کره زمین قرار می‌گیرند و انرژی خورشیدی که به سطح زمین می‌رسد را جذب کرده و همچون گلخانه به داخل زمین بازمی‌گردانند. افزایش دمای کره‌زمین از این عوامل ناشی شده‌است، چنانکه‌ افزایش یک تا یک و نیم درجه‌ای دمای کره‌زمین را در این سال‌ها، شاهد بوده‌ایم. همین افزایش که شاید به نظر چندان زیاد نباشد موجب تغییر اقلیم دنیا شده‌است که می‌توان گفت تغییر اقلیم ناشی از اثر گازهای گلخانه‌ای و افزایش دما است. 
تغییر اقلیم در یک زمان محدود رخ نداده‌است، طبق آمارهای موجود از ابتدای قرن نوزدهم، با یک شیب ملایم گازهای گلخانه‌ای افزایش یافته و به همان نسبت دما افزایش یافته و این‌ها موجب تغییر اقلیم شده‌اند. 
اثرات تغییر اقلیم در بخش‌های مختلف دنیا متفاوت است. بعنوان مثال در کشور ما که بیشتر شامل بخش‌های خشک و نیمه خشک است با افزایش خشکسالی روبرو هستیم. افزایش سرعت باد، پدیده‌های حدی( دوره‌های کوتاه‌مدت سرمایی یا گرمایی) افزایش رگبارها یا سیل، تواتر سیل‌ها و خشکسالی‌ها هم در کشور در این سال‌ها افزایش یافته‌است. 
نکته مهم دیگر بررسی اثرات این تغییر در بخش‌های دیگر است. بعنوان مثال تغییر اقلیم و افزایش دما چه تاثیری در گیاهان، محصولات و باغات دارد؟ لازم است که در حوزه‌های مختلف مطالعات کافی انجام شود. 
پیش‌بینی‌های متفاوتی از اینکه تغییر اقلیم تا چه زمانی ادامه خواهد داشت وجود دارد، آخرین پیش‌بینی که توسط مرکز بین‌المللی کنترل و پایش تغییر اقلیم دنیا ارائه شده، نشان‌دهنده ادامه روند تغییر در سال‌های آینده‌است. پیش بینی ها نشان می دهد تا سال 2050 کماکان اثرات گرمایشی زمین را شاهدخواهیم‌بود. مقابله با تغییر اقلیم غیر از کار جمعی و عمومی اثربخش نخواهدبود. استفاده کمتر از سوخت فسیلی و خودروها، به بهبود شرایط آینده کمک خواهدکرد.

 

تغییر اقلیم چه تاثیری بر متغیرهای هواشناسی دارد؟
تغییر اقلیم منجر به افزایش دما می‌شود. مثال ملموس در این حوزه، رکوردشکنی دما و دوام گرما در تابستان‌های دو سه سال اخیر شهر سمنان است. پاییز امسال هم از خشک‌ترین پاییزهای کشور و استان سمنان بوده‌است.
نگاهی به آمارهای بارش استان از ابتدای مهرماه تا 6دی‌ماه نشان می‌دهد نزدیک به 70درصد، کاهش بارش‌ها را نسبت به زمان مشابه در طولانی مدت داشته‌ایم. 
افزایش سرعت باد و افزایش درصد رگبارهای منجر به سیلاب هم از دیگر تاثیراتی است که تغییر اقلیم برجای می‌گذارد. در گذشته، 40درصد بارش‌ها در استان سمنان رگباری و حدود 60درصد بارش‌ها بصورت مداوم و ملایم بوده‌است. اما در حال حاضر این نوع از بارش‌ها متفاوت شده و 60درصد بارش‌ها رگباری است. کاهش نزولات جامد از جمله برف از اثرات دیگر تغییر اقلیم و افزایش دما است. 
البته باید بگویم ذکر این نکات به این منزله نیست که ما در طول سال هوای گرم داریم، بلکه بهتراست بگوییم یکی از اثرات تغییر اقلیم، افزایش پدیده‌های حدی است. به زبان ساده، پدیده‌های حدی، پدیده‌هایی هستند که در نهایت خودشان رخ می‌دهند. همان‌طور که در سه چهارسال اخیر تابستان‌های گرمی را از سر گذراندیم، در زمستان‌ها هم دوسه مورد سرمازدگی‌ شدید، آسیب‌هایی را موجب‌شد.

 

تغییر اقلیم؛ فرصت یا تهدید؟!
در صورت مطالعه و بررسی همه جانبه اثرات تغییر اقلیم، چه‌بسا گاه از این آسیب بتوان به عنوان یک فرصت بهره‌جست. تغییر اقلیم در استان سمنان اگرچه ازیک سو از روزهای همراه با بارش کاسته ‌است، اما از سوی دیگر ظرفیت استفاده از انرژی خورشیدی را فراهم آورده‌است. ضمن آن که با افزایش وزش باد، شرایط استفاده از توربین‌های بادی فراهم می شود. 
آمارها حکایت از تابش بیش از سه هزار ساعتی آفتاب در استان سمنان دارد. اما طبق آمارهای غیر رسمی، کمتر از 5درصد انرژی مصرفی در کشور با انرژی خورشیدی تامین می‌شود. این آمار در مقایسه با کشوری همچون آلمان که از ساعات تابش بسیار کمتری برخورداراست اما حدود 23 درصد انرژی‌شان از انرژی خورشیدی تامین می‌شود، قابل توجه‌است. افزایش دما در امور زراعی نیز گاهی فوایدی همچون کاهش طول مدت رشد گیاهان دربردارد. 
این‌ها افق‌هایی است که در مبحث تغییر اقلیم پیش روی ما قراردارد اما بهره جستن از چنین فرصت‌هایی نیاز به تحقیق و بررسی‌های ویژه دارد. در حوزه انرژی‌های نو، تغییر اقلیم می‌تواند یک فرصت تلقی شود. در استان سمنان کمیته تغییر اقلیم با دستور استاندار تشکیل شده‌است در همین خصوص جلساتی در حوزه آب، امور تولیدی و کشاورزی، دانشگاهی و مراکز تحقیقاتی برگزار و اطلاعات به مراجع مربوطه ارائه‌شده‌است.

 

به نظر حضرتعالی می‌توان تغییر اقلیم را مدیریت کرد؟ و آیا امکان کاهش اثرات تغییر اقلیم در کشور و استان وجوددارد؟
کاهش اثرات تغییر اقلیم، نیازمند انجام مطالعات و تحقیقات در حوزه‌های مختلف است. افزایش دما و خشکسالی از چالش‌هایی است که استان سمنان با تغییر اقلیم با آن مواجه است. 
سیستم‌های جوی به نسبت گذشته کاهش نداشته اما افزایش دما شرایطی را ایجادکرده‌است که ما را از شرایط بارش باران دور ساخته‌است.( بحثی علمی است) واضح‌است اثرات این چالش‌ها، در بخش‌های کشاورزی و باغداری و مراتع بسیار اثرگذار خواهدبود.

وضعیت آلاینده‌های جوی در سمنان
آن چیزی که نگران‌کننده است و بیشتر در شهرهای صنعتی شاهد هستیم انباشت آلاینده‌های جوی به سبب وارونگی هوا است که ارتباطی با تغییر اقلیم ندارد. در فصول سرد سال هوا دچار وارونگی می‌شود.

 

پیش‌بینی‌های جوی جدی گرفته می‌شود تا مدیریت ریسک داشته‌باشیم نه مدیریت بحران؟!
ما باید از سمت مدیریت بحران به سمت مدیریت ریسک حرکت کنیم. آنچه در این حوزه مهم است، اهمیت اطلاع‌رسانی است. با توجه به اتفاقات اخیر همچون سیل و خشکسالی، پیش‌بینی‌های جوی، از سوی شهروندان جدی گرفته می‌شود. نکته دیگر چگونگی اطلاع‌رسانی است، تا این اطلاعات به دست افرادی که باید از آن بهره‌برداری کنند همچون کشاورزان، عشایر و .. برسد، در غیر این صورت این اطلاعات، هیچ ارزشی ندارد. اطلاع‌رسانی از طریق صدا و سیما و رسانه‌های دیگر به سمع و نظر مردم می‌رسد اما بهتر آن است که اطلاعات به‌طور مستقیم به دست استفاده‌کنندگان آن برسد. 
طرحی در سازمان هواشناسی کشور با نام تهک (توسعه هواشناسی کاربردی) اجراشد که استان سمنان جزو اولین استان‌هایی بوده که این طرح را در سال گذشته عملی‌کرد. تقریبا تمام کشاورزان، عشایر و بهره‌برداران بخش کشاورزی که نزدیک به 35هزارنفر هستند تحت پوشش این طرح قرار گرفته‌اند. طی این طرح از طریق سیستم پیامکی و نرم‌افزارهای مربوطه، تغییرات جوی و پیش‌بینی‌ها اطلاع‌رسانی می‌شود. به تازگی برای رانندگان بین جاده‌ای هم این شرایط مهیا شده‌است. مسئولین استان هم پیش‌بینی‌های جوی و مسائل این حوزه را جدی می‌گیرند.

 

استان سمنان مجهز به رادار می‌شود
وجود رادار در بحث سیل مهم است. این را هم به عنوان نوید خدمت شهروندان بگویم در برنامه ششم توسعه، بودجه تهیه رادار برای استان سمنان پیش‌بینی شده‌است. اطلاعات رادار، اطلاعات وضعیت بارش را بصورت لحظه‌ای در اختیار ما قرار می‌دهد . سامانه گیرنده تصاویر رادار در 22 بهمن افتتاح خواهدشد.

 

حضرتعالی تغییر اقلیم یک منطقه را با علم بشر، امکان‌پذیر می‌دانید؟ موضوعی که با عنوان پروژه هارپ از آن یاد می‌شود!
اقلیم آنقدر قدرت دارد که علم بشر تاکنون بدانجا نرسیده‌است که در یک منطقه وسیع حتی در حد یک استان یا یک کشور، بتوان تغییراتی ایجادکرد. هارپ یک پروژه است که روی امواج رادیویی کار می‌کند و در ارتفاع 80کیلومتری زمین اتفاق می‌افتد. این پروژه بعد از جنگ جهانی دوم در چند کشور در حال اجرا است که هیچ گزارش مستندی در مجامع بین‌المللی اعم از اینکه این امواج تاثیری بر آب و هوا داشته باشد وجودنداشته و ارائه نشده‌است. 
در خصوص تغییر اقلیم این نکته قابل ذکر است که ما در حال حاضر بیشتر شاهد خشکسالی هستیم. در کشورهای دیگر همچون آمریکا، تغییر اقلیم موجب طوفان‌های شدید شده‌است. بنابراین هیچ گزارش مستندی در خصوص امکان تغییر اقلیم با علم بشر وجودندارد. تقریبا در تمام دنیا پدیده تغییر اقلیم را شاهد هستیم که تاثیرات متفاوتی را بر جای گذارده‌است.

 

سخن پایانی:
آرزوی موفقیت برای شما و تمام همکاران‌تان دارم.

Back to Top

Template Design:Dima Group