هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

5

توقف بی‌جا مانع امداد‌رسانی است

بسیاری از مواقع در مواجهه با حوادثی همچون تصادف یا روبروشدن با فردی که سکته کرده‌است نمی‌دانیم چه اقدامی باید انجام‌دهیم. مدیریت شرایط اضطراری از آن دسته مباحثی است که بسیار گسترده بوده و از درجه اهمیت بالایی نیز برخوردار است. پژمان قرائیان کارشناس ارشد مدیریت بحران و سوانح طبیعی نکاتی را در همین خصوص یادآور شده‌اند که در پی می‌آید:

 

اقدامات نابهنگام
آنچه در مدیریت بحران مهم است، رویکرد پیش‌فعالی است که متاسفانه در کشورمان چنین رویکردی وجود ندارد و بعد از وقوع حادثه به آن پاسخ می‌دهیم. پس تا عملا رویکرد پیش‌فعال نباشد باز هم آسیب‌های ناشی از حوادث را پیش رو خواهیم‌داشت.
متاسفانه جامعه ما به گونه‌ای است که بعد از وقوع اتفاق ناگوار، افراد اقدامات پیش‌گیرانه را انجام می‌دهند. به عنوان مثال بعد از وقوع یک تصادف، که علت آن خرابی جاده بوده‌است، مسئولین به رفع مشکل می‌پردازند.

 

آموزش
مدیریت شرایط اضطراری یکی از مهم‌ترین موضوع‌های حوزه بحران است. هدف ما آموزش کنترل شرایط و انجام اقدامات لازم در مواقع اضطراری مانند سیل، زلزله، تصادف و... به شهروندان است. متاسفانه برخی از افراد هنگام مواجهه با شرایط اضطراری، اقداماتی انجام می‌دهند که آسیب‌هایی برای خودشان و دیگران به همراه دارد. عدم مهارت، آگاهی و آموزش کافی از دلایلی است که شهروندان نمی‌توانند بهترین اقدام را در حوادث مختلف انجام دهند. البته گاهی نیز اقدام و فعالیتی از سوی افراد صورت نمی‌گیرد و چه بسا که این هم در بعضی مواقع باعث آسیب می‌شود.

 

اقدامات اولیه
سیل، زلزله، تصادف، بروز سکته قلبی و ... به نوعی شرایط اضطراری محسوب می‌شود. این که در چنین شرایطی چه اقداماتی می‌توان انجام داد از مباحث مدیریت بحران است. اولین اقدامی که در شرایط اضطراری حائز اهمیت است و ارتباط مستقیمی با سلامت بیماردارد تماس با تیم‌های امداد نجات و حوزه سلامت است. 125، 115، 110و ... از شماره‌هایی است که شهروندان باید به خاطر داشته باشند. البته این تعدد شماره هم در کشور ما ایجاد دغدغه می‌کند. در برخی از کشورها تنها یک شماره برای تمامی امور مربوط به حوزه سلامت و بهداشت، آتش نشانی، پلیس و ... تعریف شده است و در واقع از یک شماره برای تمامی شرایط اضطراری استفاده می‌شود.
در بروز برخی از بیماری‌ها یا آسیب‌های ناشی از تصادف زمان بسیار مهم است. با مدیریت زمان و تماس فوری با گروه‌های امداد و نجات گاه می‌توان فردی را از مرگ نجات داد.

 

ثابت نگه‌داشتن وضعیت
نکته دوم کنترل وضعیت ایمنی حادثه است. یعنی افراد در ابتدا باید مانع آسیب رسیدن به خود و دیگران شوند. بعنوان مثال هنگام مواجهه با یک صحنه تصادف، مهم است که خودروی خود را در شرایط ایمن و به دور از محل حادثه، پارک کنید. توصیه موکد این است که مصدومین را ناآگاهانه تکان ندهید. عدم آواربرداری پس از زلزله نیز نکته‌ای است که باید در نظر داشت. برای پیشگیری از آسیب‌های احتمالی، بدون مهارت و تجهیزات از هر نوع کمک‌رسانی خودداری کنید. در واقع حادثه را بدتر نکنیم و وضعیت حادثه را به همان شکل کنترل کنیم و نادانسته اقدام به انجام کاری نکنیم.

 

توقف ممنوع
در مواجهه با حوادث، دو گزینه وجود دارد یا فرد شرایط امدادرسانی را داراست یا فاقد مهارت، تجهیزات، روحیه و ... است. اگر فرد نمی‌تواند کاری انجام دهد از تجمع در محل حادثه باید پرهیزشود. تجمع بی‌مورد موجب افزایش استرس فرد مصدوم، تضعیف روحیه خود فرد و مانع رسیدن به موقع گروه‌های امدادی می‌شود. ‌‌
وقتی یک موتورسوار بر اثر حادثه‌ای سرنگون می‌شود نخستین اقدام وی تلاش برای سالم جلوه‌دادن خود و ادامه مسیر است. دلیل این اقدام این است که فرد نگران تجمع افراد در اطرافش است اما همین عمل اشتباه ممکن است موجب افزایش آسیب‌هایی جزئی شود. تبدیل شکستگی‌های بسته به شکستگی‌های باز، ایجاد آسیب‌های نخاعی، افزایش خونریزی و کاهش فشار خون از جمله آسیب‌هایی است که چنین افرادی را تهدید می‌کند. در واقع فرد برای فرار از تجمع باعث افزایش آسیب در خود می‌شود.
در هنگام وقوع حادثه اگر نمی‌توانیم کاری انجام دهیم بهتر است محل را ترک کنیم زیرا ایجاد تجمع، باعث افزایش آسیب به افراد حادثه دیده می‌شود. زمانی حضور ما در محل حادثه موثراست که هنوز نیروهای امدادی نرسیده‌اند و توانایی کمک‌رسانی را داشته‌باشیم.
اگر مولفه‌هایی همچون مهارت، آگاهی، تجهیزات، روحیه، قدرت کنترل سایر افراد را دارا هستید و امکان انجام هر فعالیتی که به کنترل حادثه بینجامد، وجوددارد، حضور شما در محل حادثه می‌تواند مفید واقع‌شود. در زمان حادثه بعنوان فرد امدادرسان باید بدانید که حفظ جان و سلامتی خودتان در اولویت قراردارد. این موضوع را باید در تمام حوادث در نظر داشته باشیم.

 

حریق و احتمالات به وجود آمدن آن
بعد از این که ایمنی وضعیت حادثه حفظ شد، مهم‌ترین نکته در هر حادثه مدیریت حریق است. چراکه اگر حریقی به وجود بیاید ممکن است بسیار سریع گسترش پیدا کند و اموال و افراد زیادی دچار آسیب شوند.
در بحث مدیریت حریق دو حالت عنوان می‌شود؛ حریق یا وجود دارد یا خیر. اگر حریق نیست احتمالات ایجاد حریق باید از بین برود، برای مثال در تصادفی که حریقی حادث نشده‌است، باید با انجام کار‌هایی مانند پاشیدن خاک روی بنزینی که روی زمین ریخته شده، بستن سوییچ ماشین، قطع کردن سر باطری و ... احتمالات ایجاد حریق را از بین ببریم.
در حادثه‌هایی که در محل ساختمان (ریزش ساختمان) اتفاق می‌افتد برق عامل ایجاد حریق است و می‌توان با قطع جریان برق ساختمان یا منطقه مانع از ایجاد حریق شد.
حالت دوم زمانی است که حریق اتفاق افتاده است و باید نسبت به کنترل حریق اقداماتی صورت‌پذیرد. چگونگی کنترل حریق، نحوه استفاده از خاموش‌کننده‌های دستی، استفاده از فایرباکس‌ها و جعبه‌های F نیازمند آموزشهایی است که شهروندان باید در این خصوص پیش از بروز حادثه، توانمندی‌های مورد نیاز را کسب کنند. 
در هر حادثه با شرایط و وضعیت‌های متفاوتی روبرو می‌شویم. اگر حادثه همراه با حریق است از روش‌های مختلف اطفای حریق مانند جداسازی، خفه‌کردن، کاهش درصد اکسیژن ، سرد کردن و... می‌توان استفاده کرد که هر کدام مبحث جدایی دارد.
حادثه‌ای که بسیاری از افراد از آن بی‌اطلاع هستند این است که امکان بروز آتش‌سوزی پس از سیل بسیار محتمل است. چرا که پس از سیل با شهری روبرو هستیم که یک لایه بنزین بر روی سیلاب وجوددارد که با کوچک‌ترین احتراقی شهر غرق در حریق می‌شود. با بروز سیل، مواد نفتی، روغن و .. از پمپ بنزین‌ها، تعویض روغنی‌ها و اماکن این چنینی همراه با سیلاب می‌شود.

 

جستجو
نکته بعدی در مدیریت شرایط اضطراری انجام عملیات جستجو است. به عنوان مثال خانم و آقای بیهوش را از صحنه یک تصادف به بیمارستان منتقل کرده‌اند بعد از به هوش آمدن سراغ فرزند خود را می‌گیرند. این نشان دهنده این است که فرزند آن‌ها به هر دلیلی از ماشین به بیرون پرت و بیهوش شده و گروه‌های امدادی او را نیافته‌اند.
وقتی خودرویی واژگون می‌شود الزاما مصدومین فقط در ماشین و یا اطراف ماشین نیستند زیرا یک خودرو ممکن است چندین متر عقب‌تر از محل واژگونی با مانعی اصابت کرده‌باشد و به دور خود چرخیده باشد و در نهایت واژگون شده باشد، در اینجا ما باید از محل تغییر مسیر عملیات جستجو را انجام دهیم.
در شرایط آوار به گونه‌ای دیگر باید عملیات جستجو را انجام داد. به عنوان مثال اگر زلزله در روز اتفاق افتاده‌باشد مامورین امداد و نجات ابتدا اقدام به جستجو در آشپزخانه‌ها خواهندکرد. در فصل تابستان، مدارس به جهت جستجو در الویت نخواهند بود. پس از مواردی که ذکرشد نخستین اقدام افراد حاضر در محل حادثه، این است که از تعداد افراد حادثه دیده اطلاع کسب کنند. برای این کار باید از افراد هوشیار که حادثه برای آنها رخ داده‌است تعداد همراهان را جویاشد. ولی اگر فردی هوشیار نبود باید در تمام محل حادثه با رعایت کردن نکات ایمنی اقدام به جستجو کنیم.

 

عملیات نجات
پس از انجام عملیات جستجو مرحله بعدی انجام عملیات نجات است. نجات مربوط به حوادثی می‌شود که افراد در فضاهایی محبوس شده‌اند. به عنوان مثال هنگام ماندن در خودرو زمان بروز تصادف، سیلاب، محبوس شدن درآسانسور، زیر آوار و ... گرو‌های امداد و نجات عملیات نجات را انجام می‌دهند.
در این شرایط اگر خطری مانند حریق، انفجار، حیوانات درنده، درگیری‌های نظامی و... افراد حادثه‌دیده را تهدید نمی‌کند بهتراست هیچ اقدامی تا رسیدن نیروهای امدادی انجام ندهیم. ولی اگر خطری افراد حادثه‌دیده را تهدید میکند برای نجات آنها اقدامات لازم را با رعایت ایمنی انجام دهید و فرد را از محل حادثه دور کنید. مهمترین اقدام شهروندان در این مواقع، این است که با افراد هوشیار حادثه‌دیده صحبت کنند و با آنها ارتباط برقرارکنند. اشتباهی که در بسیاری از حوادث دیده‌میشود، این است که همه افراد باهم صحبت میکنند ولی فردی با مصدومین صحبت نمی‌کند! معمولا پیشنهاد میشود کسی که همجنس فرد مصدوم بوده و آگاهتر، مسنتر و مسلط‌تر است با او صحبت کند و به وی آرامش داده و به سوالات او پاسخ دهد. نکته مهم این است که به سوالات فرد حادثه‌دیده نباید به دروغ پاسخ داد. هنگامی‌که فرد مصدوم سراغ بستگان و همراهانش را می‌گیرد پاسخ دروغ به او ندهیم.
برای پیشگیری از آسبهای بعدی، کمک‌های اولیه همچون کنترل خونریزی، بستن شکستگی و... در همان فضای محبوس شده باید انجام شود. 

 

کمک‌های پیش‌بیمارستانی و کمک‌های اولیه
دانستن کمک‌های اولیه بسیار مهم است. باید بدانیم اقدامات لازم برای مصدوم دچار شکستگی، خونریزی یا عدم تنفس چیست. تشخیص زنده یا مرده بودن افراد حادثه دیده بسیار مهم است. گاهی اتفاق میافتد که افراد حاضر در صحنه به اشتباه تشخیص داده‌اند که فرد جان باخته‌است و امدادرسانان متوجه نادرستی این تشخیص‌شده‌اند. این اقداماتی است که شهروندان پیش از رسیدن پلیس، گروه‌های امداد و نجات و... باید انجام دهند و لازم است که همه شهروندان آموزش‌های لازم را در این خصوص ببینند. 
به عنوان مثال شهروندان باید بدانند که وقتی مصدومی که دچار ضربه مغزی شده و خونریزی از ناحیه گوش دارد نباید از خونریزی جلوگیری کنیم تا مانع از آسیب بیشتر و سکته مغزی شویم. شهروندان با آموزش‌های مختلف باید اقدامات لازم در مواجهه با آسیب‌های گوناگون را فرابگیرند.

 

آموزش‌هایی که کارایی ندارد
بسیاری از افراد کمکهای اولیه را فراگرفته‌اند اما هنگام حضور در صحنه حادثه، نمی‌توانند اقدامی انجام دهند. شاید بتوان دلیل را در عدم قدرت مواجهه افراد با حادثه و نیز عدم دسته‌بندی مراحل کار و حوادث یافت.عدم بکارگیری آموزش‌های امدادی و نیز عدم بروزرسانی اطلاعات کمک‌های اولیه موجب می‌شود افراد نتوانند در مواقع بحرانی اقدامات بهنگام و درستی انجام‌دهند.

 

عدم امکانات سازمان‌های امداد و نجات
تجهیزات و امکانات برخی از سازمان‌های امدادرسان به علت عدم تامین بودجه لازم، ناکافی بوده و با بروز حوادث غیرمترقبه، این مشکل، اتفاقات غیرقابل جبرانی را رقم خواهدزد. به عنوان مثال سازمان آتش‌نشانی سمنان فاقد نردبان بلند و خودروهایی است که در صورت بروز حریق در ساختمان‌های بلندمرتبه، برای اطفای حریق بتوان از آن بهره‌جست. البته برای رفع این مهم، تمام مسئولین استان باید چاره‌اندیشی‌کنند. در بحث خدمات پیش بیمارستانی هم پیگیری‌هایی جهت آموزش عموم صورت گرفته است که به دلیل جمعیت زیاد استان متناسب نیست. زیرا روز به روز به آگاهی مردم افزوده می‌شود درخواست‌های کمک‌رسانی بیشتر می‌شود و گروه‌های امداد و نجات تحت فشار قرار می‌گیرند و مسلما کیفیت کار افراد بر اثر همین فشارها کاهش میابد. اگر ما در بخش مدیریت پیشگیری فعال‌تر باشیم، هزینه‌ها و زمان و اصطحلاک نیروهای انسانی کمتر می‌شود.

Back to Top

Template Design:Dima Group