هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

ندیییم507

دکترندیم از فقدان سرمایه‌گذاری خارجی در حوزه عمران شهری می گوید؛

تنها یک سرمایه‌گذار خارجــی 

واقعی در40 سـال گذشـته!

داود ندیم: حکومت اسلامی تنها حکومتی است که می‌گوید نباید از پول بهره گرفت اما اکنون بیشترین بهره در دنیا متعلق به کشور «اسلامی» ماست. بهره‌های بانکی در ایران گاه تا 32 درصد هم پیش رفته‌اند!

 

سمنان امروز- مردادماه سال گذشته بود که از دکتر داود ندیم به عنوان یک چهره ماندگار اقتصادی و پدر سرمایه‌گذاری شهرداری‌های ایران در اجلاس شهرداران جهانی تجلیل شد. سمنان‌امروز در سال 95، با این استاد اقتصاد به گفتگو نشسته بود و اکنون دومین گفتگوی سمنان‌امروز با دکتر ندیم را از نظر می‌گذرانید. ندیم در این گفتگو ضمن ابراز ناخرسندی از عدم دستیابی به اهداف چشم‌انداز بیست ساله، از اقتصاد آزاد و بهره‌های بانکی سرسام‌آور سخن گفته است. شما را به مطالعه این گفتگو دعوت می‌کنیم.

 

به عنوان نخستین پرسش، از دیدگاه شما چقدر از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در کشور بهره‌برداری شده و مهم‌ترین چالش پیش روی سرمایه‌گذاری در کشور چیست؟
پرسش بسیار خوبی است. در اقتصاد سه بخش اصلی داریم: تولید، توزیع و مصرف. حدفاصلی به نام کارگزاری، دلالی، «بخش واسطه» یا توزیع میان بخش‌های تولید و مصرف وجود دارد که تولیدات را به دست مصرف‌کنندگان می‌رساند. کشور ما در حوزه سرمایه‌گذاری فاقد حدوسط یا شرکت‌های کارگزاری اصولی است. به همین سبب بسیاری از فرصت‌های سرمایه‌گذاری که در دست شهرداری‌ها یا سازمان‌های میراث فرهنگی است، بلااستفاده باقی مانده‌است.
هم در بخش خصوصی داخلی و هم در بخش سرمایه‌گذاری خارجی سرمایه‌های فراوانی وجود دارد اما ساختاری که بتواند ظرفیت‌ها را به سرمایه‌گذاران متصل کند وجود‌ندارد. سرمایه‌گذاری در بورس آیین‌نامه‌ها و ضوابط خاصی دارد و این ضوابط تا پایان فرآیند سرمایه‌گذاری روشن است اما اگر بخواهید یک سرمایه‌گذاری 100 میلیاردی انجام دهید، با فقدان قوانین، مقررات و فرایندهای لازم مواجه می‌شوید.
در مجموع ما به ایجاد بخش کارگزاری سرمایه‌گذاری نیازمندیم؛ بخشی که اکنون وجود‌ندارد.

 

چنانکه مستحضرید توده مردم چندان با مسأله سرمایه‌گذاری درگیر نیستند. هرچند زمینه‌هایی همچون بورس در کشور ما فعال‌هستند اما شما پیشتر فرموده‌بودید که بورس یک زمینه تخصصی است؛ بنابراین شاید در جذب توده مردم چندان موفق نباشد. آیا آلترناتیوی برای بورس وجود دارد که عموم مردم را با مسأله سرمایه‌گذاری پیونددهد؟
مستحضرید که بورس ایران یکی از مریض‌ترین بورس‌های منطقه است. پول مردم در بورس نیست؛ بلکه عمده پول مردم در حوزه املاک خوابیده؛ یا این که مردم پول خود را در بانک‌ها گذاشته‌اند و سودهای هنگفتی می‌گیرند. این سودهای کلان باعث شده که بخش‌های تولید و سرمایه‌گذاری ما نتوانند با بانک‌ها رقابت‌کنند. بنابراین کاهش سود بانکی یک راهکار است.

 

نتواسته‌ایم به اهداف چشم‌انداز بیست ساله دست پیدا کنیم


ورود در معاملات تهاتری و ارتقاء سود سرمایه‌گذاری به میزانی بیش از سود بانکی راه‌حل دیگری است که پول مردم را به اقتصاد وارد می‌کند. پیشتر پیش‌بینی شده‌بود که برای رسیدن به اهداف چشم‌انداز 20 ساله حدود 2 هزار میلیارد اعتبار موردنیاز است. گفته می‌شد که 40 درصد از این اعتبارات از محل درآمدهای مالیاتی دولت، 30 درصد از محل سرمایه‌گذاری خارجی و 30 درصد هم از محل سرمایه‌گذاری داخلی تأمین خواهد‌شد.
ما نتوانسته‌ایم به اهداف چشم‌انداز 20 ساله دست پیدا‌کنیم. 20 درصد از اعتبارات از محل درآمدهای مالیاتی قابل وصول است و 20 درصد هم از محل سرمایه‌گذاری موسسات داخلی؛ بنابراین برای تأمین 60 درصد اعتبار باقی‌مانده چاره‌ای جز سرمایه‌گذاری خارجی نداریم. سرمایه‌گذار واقعی خارجی به دلایلی که در بالا اشاره کردم وارد کشور نمی‌شود.
در طول چهل سال گذشته در بخش عمران شهری تنها یک سرمایه‌گذار خارجی واقعی به ایران آمده که مجموعه بزرگ تجاری-تفریحی لاله پارک را در تبریز احداث کرده است. اگر با همین روند پیش‌برویم، متأسفانه سال 1404 هم فرامی‌رسد و ما به هیچ‌یک از اهداف تعیین‌شده در چشم‌انداز بیست ساله در حوزه عمران شهری نخواهیم‌رسید.

 

روسیه به سمت اقتصاد آزاد حرکت می‌کند

 

شما اشاره کردید که هنوز سرمایه‌گذاری به معنی واقعی کلمه در ایران اتفاق نیفتاده‌است. در سایر نقاط جهان اوضاع چگونه است؟ بزرگان اقتصاد دنیا می‌گویند که دانش اقتصاد با چالش‌های بزرگی روبرو شده‌است؛ در چنین شرایطی اتصال مطلق ما به اقتصاد دنیا می‌تواند آسیب‌زا باشد؟
اقتصاد، مسأله‌ای جهانی است و نمی‌شود که در جهان رویه‌ای حاکم باشد و ما در کشورمان رویه دیگری را برقرارکنیم. صادرات و واردات، مبادلات ارزی و فاینانس، همه باید بر‌اساس یک تیپ طرح‌ریزی شوند. چین با آن عظمت، اقتصاد خود را به سمت اقتصاد آزاد برد. روسیه هم دارد به همین سمت حرکت می‌کند. در زمانی، سراسر مسکو از مغازه‌های تکی پر بود اما اکنون در سراسر مسکو که یکی از برترین شهرهای دنیاست، نمی‌توانید یک مغازه تکی پیدا‌کنید.
در مسکو مال‌های بسیار بزرگی به وجود آمده و این نشان می‌دهد که آن‌ها هم در حال حرکت به سمت اقتصاد آزاد هستند. 80 درصد از اقتصاد ما دولتی و مابقی هم خصولتی است. جایگاه سرمایه‌گذاری در این ترکیب کجاست؟ من دو راهکار برای بهبود وضعیت فعلی اقتصاد شهرها پیشنهاد می‌دهم: نخست حرکت کل کشور به سمت اقتصاد آزاد و دیگر، استفاده از مدل 1-4-7. اگر این دو اتفاق‌بیفتد تمام مسائل در حوزه سرمایه‌گذاری، فاینانس و توسعه حل خواهد‌شد.
ما مدل و ساختار لازم برای بهره‌مندی از ظرفیت‌های کشور را نداریم. حرکت به سمت اقتصاد آزاد البته مسأله‌ای است که کلیت نظام باید درباره آن تصمیم بگیرد. اگر کسی بخواهد در این سیستم دولتی و خصولتی سرمایه‌گذاری انجام دهد، گویی وارد یک میدان مین شده‌است! مدل 1-4-7 می‌تواند این خطر را از سر سرمایه‌گذاران رفع کند. اگر به این شیوه عمل شود، هرچند وضعیت ما شبیه به دبی، هنگ‌کنگ و استانبول نخواهد‌‌شد اما می‌توان از مسیر همین سیستم فشل دولتی میان‌بری‌زد. توضیحات این مدل به صورت کامل در وبسایت ما قرار داده‌شده‌است.

 

بیشترین بهره بانکی در جهان متعلق به جمهوری «اسلامی» ایران است!

 

ما در کشوری اسلامی زندگی می‌کنیم. آیا راهکارهای پیشنهادی شما منافاتی با اصول اقتصاد اسلامی ندارد؟
خیر به هیچ عنوان مغایرتی‌ندارد. حکومت اسلامی تنها حکومتی است که می‌گوید نباید از پول بهره‌گرفت اما اکنون بیشترین بهره در دنیا متعلق به کشور اسلامی ماست. ما نتوانسته‌ایم بر اساس اقتصاد اسلامی بهره را به یک یا نیم درصد برسانیم. بهره‌های بانکی در ایران گاه تا 32 درصد هم پیش رفته‌اند! اقتصاد آزاد اعتقادات مردم را به هم نمی‌زند.
اقتصاد آزاد نه تنها مغایرتی با اعتقادات ما ندارد بلکه به ما کمک می‌کند تا در حوزه‌های اقتصادی به اعتقاداتمان عمل کنیم. 
نظیر این که می‌توانیم بهره بانکی را کاهش دهیم.

Back to Top

Template Design:Dima Group