هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

181 2

هر آنچه در مورد طلای مایع باید بدانید

 

 

 

فناوری اسانس
آنچه که در زبان فارسی به نام اسانس معروف شده در اصل به معنای عطرمایه، جوهر و عصاره گل‌ها و گیاهان معنا می‌شود و به ترکیباتی گفته می‌شود که بو و طعم خوبی دارند. این ترکیبات امروزه در محصولات غذایی، آرایشی،دارویی و بهداشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این واژه بنا بر پیشینه روابط تاریخی ایران و فرانسه از زبان فرانسوی وارد زبان فارسی شده است.

 

 

 

تعریف اسانس
اسانس‌ها،مایعات و یا روغن‌های فراری هستند که معطر و بی‌رنگ هستند به خصوص زمانیکه تازه تهیه شده باشند اما به مرور زمان بعلت اکسیداسیون هوا تغییر رنگ می‌دهند.این مواد مخلوطی از مواد مختلف با ترکیبات شیمیایی متفاوت هستند که باعث بوی خوش یا مزه در گیاهان می‌شوند.
اسانس‌ها بیشتر در گیاهان وجود دارند که از مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین تیره‌های گیاهان نعناییان، برگ بو و کاسنی و... می‌باشند.
تاریخچه استفاده از اسانس‌ها به چندین هزار سال پیش در سرزمین هایی چون هند،چین،ایران و یونان باستان بازمی‌گردد که از عصاره گیاهان معطر برای مصارف آرایشی و طبی و مناسک مذهبی استفاده می‌کردند. نوشته‌هایی به دست آمده که نشان می‌دهند مصری‌ها ۴۰ قرن قبل از میلاد می‌دانستند که چگونه اسانس‌ها را تهیه کنند. در مصر برای مومیایی کردن فراعنه از اسانس‌ها استفاده می‌کردند، به طوریکه بعد از خارج کردن احشاء بدن، مومیاگران شکم جسد را با دارچین و مواد معطر دیگر پر می‌کردند و آنها همچنین تحت عنوان حمام‌های آروماتیک یا همان عطر از اسانس استفاده می‌کردند. هومر در مورد مصر اینگونه می‌گوید: زمین حاصل خیزی که به میزان فراوانی دارو تولید می‌کند تعدادی از اینها درمانی هستند و بقیه عطر می‌باشند. در کشورهایی مانند ایران و هند از گذشته تا به امروز از اسانس‌ها در آئین‌های مذهبی، اماکن مقدسی مانند امامزاده‌ها و معابد استفاده می‌کردند. علاوه بر تمامی نکاتی که گفته شد گلاب‌گیری از گل سرخ از دیر باز در تمدن ایرانی جای دارد. از گلاب در مصارف خانگی، لوازم آرایشی و بهداشتی، نیز استفاده می‌شده است.
در طب سنتی ایران اسانس نعنا، بید مشك، زیره و ... كاربردهای زیادی در درمان بیماری‌ها به ویژه درمان بیماری‌های معده و بسیاری موارد دیگر داشته است.

 

خصوصیات
این مواد در دمای بالاتر از ۵۰ الی ۶۰ درجه سانتیگراد و در مجاورت هوا(در معرض نور) بسیار سریع با هوا واکنش داده و اکسید و پلیمریزه می‌شوند و به رزین تبدیل می‌شوند به همین دلیل به آنها روغن‌های فرار یا روغن‌های معطر می‌گویند.
اسانس‌ها در آب و الکل محلول می‌باشند به همین دلیل کاربردهای بسیاری در نوشیدنی‌ها پیدا می‌کنند. از زعفران به عنوان یک اسانس در چای و سایر نوشیدنی‌ها استفاده می‌شود. اسانس‌ها دارای طعم های متفاوت و متنوع هستند،طعم های شیرین و تلخ و گس و تند و سوزاننده که این مواد را می‌توان از اندام‌های مختلف گیاه مانند جوانه،گل، برگ و میوه و ...استخراج کنیم. اسانس‌ها بسته به نوع خانواده‌های گیاهی در اندام‌های ترشحی خاصی یافت می‌شوند.در بعضی گیاهان در تمام پیکر گیاه و در بعضی در ریشه، پوست، برگ، گل و مرکبات وجود دارند. در بررسی‌های امروزه مشخص شده که خزه‌ها، اسفنج‌ها و قارچ‌ها دارای اسانس می‌باشند. همانطور که ذکر شد علاوه بر گیاهان بعضی جانوران و حشرات نیز خاصیت ترشح اسید دارند.

 

 

طبقه‌بندی اسانس‌ها 
اسانس‌های طبیعی: فرآورده‌هایی هستند كه از مواد خام گیاهی با یكی از روش‌های استخراج( تقطیر، فشردن و استخراج با حلال)بدست می‌آیند.
اسانس‌های شبه طبیعی: فرآورده‌هایی هستند كه از تركیب مواد اولیه معطر به وجود می‌آیند و از نظر بو شبیه اسانس‌های طبیعی می‌باشند.
اسانس‌های مصنوعی: فرآورده‌هایی هستند كه به طور تجاری از مواد شیمیایی آلی شبیه اسانس‌های طبیعی تهیه می‌گردند و بویی شبیه اسانس‌های طبیعی دارند.
شاید گمان کنید که طعم‌های طبیعی را از اسانس خالص غذاها به دست می‌آورند؛ اما حقیقت این است که استفاده از واژه «طبیعی» اندکی گمراه کننده است.
اگرچه بر اساس استانداردهای غذایی طعم‌های طبیعی از ماده‌ای طبیعی به دست می‌آیند این طعم‌ها عمدتا محصولات جانبی تولید شده توسط گیاهان و باکتری‌ها، یا اعمال فرایندهای شیمیایی روی مولکول‌های طبیعی هستند. سپس مواد حاصل توسط شیمی‌دانان دست کاری می‌شود تا طعم دلخواه به دست آید.
اسانس‌های شیمیایی از مولکول‌های سنتتیک (مصنوعی) تشکیل شده‌اند، این مواد شیمیایی که محرک حس چشایی شما هستند نتیجه تحقیقات آزمایشگاهی می‌باشند که هرچند حاوی عطری کم و بیش مشابه عطر اسانس‌های طبیعی هستند ولی فاقد خواص دارویی هستند بلکه در بسیاری موارد حساسیت‌زا و مضر نیز میباشند.از اینرو استفاده از طعم‌دهنده‌های طبیعی در صنایع غذایی روز بروز بیشتر مورد توجه تولیدکنندگان قرار می‌گیرد و هرچند قیمت این نوع فرآورده‌ها در مقایسه با مشابه شیمیایی خود گران‌تر می‌باشد ولی به منظور حفظ سلامت و در بسیاری مواقع به دلیل خواص درمانی آنها، مردم به این محصولات رغبت بیشتری نشان می‌دهند.
شیمیدان‌ها برای تقویت طعم مورد نظر خود از تحریک حس بویایی شما نیز استفاده می‌کنند. واقعیت این است که بخش اعظم درک طعم توسط انسان، نه به حس چشایی بلکه به حس بویایی وابسته است.

 

 

کاربرد اسانس‌ها 
اسانس‌ها به دلیل معطر بودن و داشتن طعم‌های مشخص و مختلف در صنایع غذایی، عطرسازی و لوازم آرایشی، داروسازی و به طور كلی در صنایعی كه محصولات معطر و یا دارای طعم خاص تولید می‌كنند مورد مصرف قرار می‌گیرند.
ماده نگهدارند طبیعی در صنایع غذایی، ماده طعم‌دهنده و عطردهنده در صنایع غذایی، ماده معطر در صنایع تولید محصولات آرایشی و بهداشتی، پیش ماده مورد نیاز بسیاری از صنایع شیمیایی مانند ساخت حشره‌کش‌ها، تهیه انواع داروهای پزشکی، کاربرد پزشکی مانند عطر درمانی یا آروماتراپی
در صنعت ایران با وجود پیشرفت های چشمگیر در زمینه علم و تکنولوژی و وجود ظرفیت‌های بسیار در کشاورزی و تولید گیاهان معطر و استخراج اسانس حتی از جانوران، به دلیل عدم وجود رشته‌های تخصصی و توجه جدی به این مقوله کماکان بخشی از واردات کشورمان مختص اسانس‌ها است این در حالی است که ایرانیان از نخستین کسانی هستند که از گذشته‌های دور به ویژگی‌های خوراکی و درمانی گل سرخ (محمدی) پی برده‌اند. طبق اسناد بین‌المللی، مبداء تولید گلاب،ایران و مبداء تولید اسانس گل سرخ (محمدی) و عصاره گلبرگ‌های تازه، یونان ذکر شده‌است. اما در زمان سلسله صفویه و زمانی که دولت عثمانی همسایه ایران بوده است، این گل وکلیه دستگاه‌های گلابگیری ازایران به ترکیه وسپس به سوریه و بلغارستان برده شده است که امروزه به آن طلای مایع گویند و هم اکنون نیز ایران با تولید حدود دو میلیارد شاخه گل، هفدهمین تولیدکننده گل در جهان است و با تولید حدود ۳۰ هزار تن گل محمدی اولین تولیدکننده این نوع گل به شمار می رود اما در زمینه صادرات گل در رتبه ۱۷۰ و در زمینه صادرات گل سرخ پس از مراکش در رتبه دوم قرار گرفته است. 
امید است که در آینده‌ای نزدیک در امر تولید اسانس‌ها نیز به خودکفایی برسیم.

انتهای پیام /

Back to Top

Template Design:Dima Group