هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

ramadan in singapore

توجهاتی که دختران می‌طلبند
واکاوی مسائل تربیتی مرتبط با دختران در گفتگو با سمانه قوشچیان

دختران همانند گل‌های رونده‌ای هستند که همیشه به مراقبت باغبان (خانواده) نیاز دارند. گل‌هایی که در کمال زیبایی و ظرافت نیازمند توجه خاص، نوازش، راهنمایی و هدایت هستند. با توجه به اهمیت تربیت دختران و پیشگیری از آسیب‌پذیری دختران از خطراتی که آن‌ها را تهدید می‌کند. گفتگویی با سمانه قوشچیان یکی از روانشناسان جوان و با تجربه استان داشته‌ایم که شما را به مطالعه آن دعوت می‌کنم:

 

تفاوت جنسیت در نوع تربیت
بسیاری از مادران سوال می‌کنند که آیا تفاوت جنسیتی در تربیت فرزندان دارای اهمیت است؟ در جواب به سوال این مادران باید گفت بله تفاوت جنسیتی در تربیت فرزندان تاثیر بسیاری دارد. 
از دوسالگی به بعد کودکان ما سوالاتی در مورد هویت جنسیتی خود از قبیل «فرق من با برادرم در چیست؟» را می‌پرسند؟ 
در اینجا برخورد والدین از اهمیت زیادی برخوردار است. برخی از والدین در پاسخ به این سوال برخورد نامناسبی با کودک دارند و به تندی با او رفتار کرده و گاهی کودک خود را بخاطر این پرسش که تنها به دلیل تکامل و تحول رشدی اوست، تنبیه می‌کنند. به عنوان مثال می‌گویند «این چه سوالی است که می‌پرسی و تو حواست به خودت باشد» این طرز برخورد توصیه نمی‌شود چراکه امکان ایجاد کنجکاوی بیشتر و منحرف‌شدن ذهن کودک را فراهم می‌کند. 
این سوال بسیار طبیعی و از اثرات تحول رشدی کودک است که اگر والدین برخورد درستی داشته باشند این مسئله به خوبی برطرف می‌شود و یا برعکس می‌تواند اثر معکوس داشته باشد. 
در اینجا برخورد مناسب اینگونه‌است که والدین در کمال خونسردی, عادی برخورد کنند و با استفاده از ظواهر و مسائلی که اطراف آن‌ها هست به این سوال پاسخ دهند. به عنوان مثال با استفاده از تفاوت پوششی بین دختر و پسر، الگو قراردادن مادر برای دختر و پدر برای پسر، سوال کودک را پاسخ‌دهند. در این شرایط، علاوه بر اینکه به کودک خود توجه کرده‌اید، مسائل ظاهری را مبنا قرارداده‌اید.

 

یک دختر به چه چیز‌هایی نیاز دارد؟
یک مسئله‌ای در علم روان‌شناسی است که بسیاری از خانواده‌ها از آن بی‌خبر هستند. تا سن 5 سالگی در کودکان ما عقده‌ای وجود دارد. عقده (اُدیپ) در فرزند پسر و عقده (الکترا) درفرزند دختر وجود دارد.
عقده اُدیپ در پسران بیانگر این است که یک پسرتا 5 سالگی مادر خود را شریک جنسی خود می‌داند و از پدر ممانعت می‌کند و از او الگوبرداری نمی‌کند. برعکس دختران پدر خود را الگو قرار داده و از مادر ممانعت می‌کنند. بعد از 5 سالگی تحولی در کودکان رخ می‌دهد و متوجه می‌شوند که این افراد الگو‌های مناسبی برای آن‌ها نیستند و این الگو‌برداری برعکس می‌شود اما این موضوع همیشه در قلب آن‌ها باقی می‌ماند که دختران پدردوست و پسران مادردوست هستند.

 

میزان توجه پدران در تربیت دختران
کودکی با نوجوانی ارتباط مستقیم دارد. در خانواده‌هایی که به دختران به نحو احسن توجه شده و پدر برای فرزند خود وقت کافی بگذارد، فضای صمیمی و آزادی را برای او ایجاد ‌کند و به دخترش با نوازش کردن و بوسیدن محبت کند زیرا این رفتار‌ها در این دوران بسیار پر اهمیت است این کودک وقتی به دوران نوجوانی و بلوغ می‌رسد تحول بد دوران نوجوانی را طی نمی‌کند و تمام سوال‌ها و موضوع‌هایی که برای او پیش می‌آید را به راحتی با پدر و مادر خود درمیان می‌گذارد چرا که پدر در دوران کودکی با روی باز با دختر خود برخورد کرده و رفتاری مناسب نشان داده‌است.

 

اهمیت نقش مادر به عنوان الگو
بعد از 5- 6 سالگی نقش مادر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر مادر توجه کافی به فرزند خود داشته باشد، با انجام رفتار‌های مناسب در این دوران می‌تواند الگوی خوبی برای دختر خود باشد و خلا ای که منجر به گرایش کودکان به گروه هم‌سالان او شود ایجاد نخواهد شد. وقتی کودک وارد مدرسه می‌شود باید به تمام جوانب از جمله ظاهر، پوشش، تنوع طلبی و ... او توجه شود.
در بعضی مواقع کودکان معلم خود را به مادر ترجیح می‌دهند. در این حالت مادران می‌توانند با ایجاد یک طرح دوستی با معلم دخترش رابطه صمیمی و دوستانه بین خود و فرزندش را حفظ کند و کودک به این نتیجه می‌رسد که مادر و اجتماع‌های دیگر باهم همسو هستند در غیر این صورت کودک نمی‌تواند با اجتماع همگرا شود و بیشتر روی به واگرایی می‌برد. البته ناگفته نماند که برخورد نادرست جوامع مختلف هم بر رفتارکودک ما اثر می‌گذارد.

 

در پاسخ دادن به فرزندان صادق باشید
وقتی کودکان ما به مرحله پیش نوجوانی و جوانی می‌رسند مخصوصا دختران سوالاتی از جمله خدا کیست و من چگونه به دنیا آمدم و ... از مادران خود می‌پرسند. این فرایند نشان از رشد انتزاعی و طبیعی در کودک است پس والدین باید در این مواقع برخوردی مناسب از خود نشان دهند و سوالات فرزندشان را به بهترین شکل ممکن پاسخ دهند تا کودک مجبور به یافتن پاسخ سوال‌های خود در مکان‌های دیگر و از طریق افراد دیگر نشود. برای مثال در پاسخ به سوال (من چجوری به دنیا اومدم) مادر می‌تواند اینگونه پاسخ دهد( من و پدرت وقتی باهم ازدواج کردیم از خدا خواستیم تا فرزندی به ما هدیه بدهد تا بین من و پدرت مشترک باشد) این سوالات در دوران راهنمایی دوباره تکرار می‌شود که این بار با توجه به این که دختران ما دوران قاعدگی را گذرانده‌اند مادران راحت‌تر و بهتر می‌توانند به این سوال پاسخ دهند و تا حدودی مسائل جنسی را برای فرزندانشان بازگو کنند.
اگر مادران با نوع رفتار خود دخترانی با عفت تربیت کنند، در اینصورت دختران با شنیدن پاسخ مادر قانع شده و به دنبال یافتن پاسخ سوال خود در بیرون از منزل نمی‌روند.
مادران نباید به هیچ وجه به کودکان خود پاسخ دروغ بگویند زیرا اگر پاسخ دیگری از جانب دوستان و یا اطرافیان بشنوند نسبت به مادر و صحبت‌های او دچار شک و تردید می‌شوند. 
بهتر است تا فرزندان سوال‌های جنسیتی و مشابه آن را نپرسیدند والدین از توضیح این مسائل و مطرح کردن آن خودداری کنند. البته در بعضی مواقع فرزند رفتارهایی را از خود نشان می‌دهد و خانواده صلاح می‌بیند که باید با او درباره بعضی از مسائل و رفتارها صحبت کند. در این حالت باز هم مادر باید در یک فضای صمیمی و دوستانه موضوع را با دختر خود مطرح سازد و آگاهی‌های لازم را به او بدهد و هرگز نباید جو دوستانه بین خود وفرزندش خراب شود.

 

دوستی پدران با دختران
در دوران نوجوانی علاوه بر مادر، پدر هم نقش مهمی در تربیت دختران دارد. متاسفانه بسیاری از پدران وقت زیادی برای دختران خود صرف نمی‌کنند و این در تربیت و رفتار آن‌ها بسیار موثر است. به عنوان مثال در یک همایشی که برگزار شده‌بود، در حدود 196 پدر، فرزند دختر بالای 9 سال داشتند که فقط 2 پدر برای جشن تکلیف دختران خود جشن و هدیه گرفتند.
تحقیقات نشان می‌دهند هر چه در دوران نوجوانی پدران در کنار مادران رابطه دوستانه‌ای با فرزند خود داشته‌‌باشند، دختران تمام مشکلات جنسیتی خود را در خانواده برطرف می‌کنند. برعکس این حالت اینگونه است عدم توجه کافی پدر به دختر باعث ایجاد خلاای در دختر می‌شود که او این خلا را در بیرون از خونه در با جنس مخالف پر می‌کند.

 

داشتن آزادی عمل در منزل
دختران باید تا 9 سالگی و قبل از به تکلیف رسیدن از هر لحاظ آزاد باشد و بعد از به تکلیف رسیدن، پوشش و حجاب خود را رعایت کند. اگر فرزندمان این دوران را به خوبی طی نکند در دوران دانشگاه و یا حتی بعد از ازدواج به طور بدتری این عقده را بروز می دهد. ایجاد رابطه دوستانه باعث بیشتر شدن حس علاقه بین دو طرف شده و این علاقه منجر به احترام و اهمیت دادن به خواسته‌های طرف مقابل می‌شود.به عنوان مثال دختری بخاطر علاقه زیادش به پدر به توصیه‌های او بدون مخالفت گوش می‌کند.
فرزندان باید در داخل منزل تخلیه شوند و هیچ عقده‌ای برای او نماند.لاک بزند، آرایش کند و ... باید به فرزند خود بیاموزیم که بعضی از کار‌ها باید در خانه و فقط در حضور پدر، مادر، همسر و افراد خیلی نزدیک و محرم انجام شود و اینکه دیگران او را فقط از روی رفتار و برخورد پسندیده می‌شناسند، نه از روی ظاهر.

 

دخترانی که فراری می‌شوند
والدین باید حریم خصوصی برای رابطه‌ها و شوخی‌های خود داشته باشند و نزد فرزندان مراقب رفتار خود باشند. مادران باید توجه کنند با مدیریت درست مثلث خانواده که متشکل از پدر، مادر و دختر هست را حفظ کند. همچنین مادر با گذشت و فداکاری خود در همه مسائل علاوه بر اینکه به فرزند خود این گذشت را می‌آموزد، در ایجاد رابطه صمیمانه با دختر خود موفق‌تر خواهد بود.
هرچه فرزند ما در دوران نوجوانی دوره بلوغ را به خوبی را طی کرده و الگوی مناسبی در تمامی زمینه‌ها داشته باشد، کمتر تحت تاثیر آسیب‌های اجتماعی قرار گرفته و در تمامی مسائل خانواده را مبنای تحولات فکری خود قرار می‌دهد. چنین فردی با مشورت گرفتن از خانواده خود می‌تواند در همه مسائل بهترین تصمیم را بگیرد. این دختران دوران دبیرستان خوبی را طی کرده، آینده علمی موفق‌تری داشته و وقتی به مقاطع بالاتردر جامعه از جمله دانشگاه، ازدواج و ... راه یافتند باز هم تنها خانواده را مبنای خود قرار می‌دهد. 
بهتر است فرزندانمان در داخل منزل آزادی عمل داشته باشند و بیرون از خانه خودش تصمیم بگیرد و شرایط را مدیریت کند.
این الگوبرداری را در دختران بیشتر از پسران مشاهده می‌کنیم. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل تعهد و درک بالای دختران تمایل زیادی به داشتن دختر در خانواده دارند.
ولی اگر برعکس این حالت پیش آید و دختران دوران بلوغ و نوجوانی خوب و الگو برداری مناسبی نداشته باشند، در آینده بیشترین آسیب را می‌بینند. معضل اجتماعی دختران فراری در چنین شرایطی امکان بروز و ظهور پیدا می کند.

 

اعتمادسازی
در سن 16-17 سالگی راهنمایی‌های مادر برای دخترش در زمینه‌های مختلف باید بیشتر ‌شود. به عنوان مثال مادرانی که توجه بیشتری در پوشش ، رفتار ، گفتار و ... دارند دختران‌شان، در جامعه رفتار مناسب‌تری دارند و پخته‌تر از هم سن و سال‌های خود هستند و در برخورد با جنس مخالف دچار مشکل نمی‌شوند و به راحتی با آن‌ها تعامل برقرار می‌کنند. برخلاف دخترانی که از برخورد با جنس مخالف هراس دارند و برخی دیگر که در برخورد با جنس مخالف پا را فراتر می‌گذارند.
ارتباط نکته قابل توجه دیگر برای مادران طرز برخورد با دختران خود در مورد روابط با جنس مخالف است. مادران باید در فضای دوستانه به فرزند خود آگاهی و راهنمایی‌های لازم را بدهد و با بیان اینکه داشتن رابطه با جنس مخالف با اطلاع خانواده مشکلی ندارد اعتماد سازی کند.
اگر دختران در دوران دبیرستان با جنس مخالف رابطه داشته باشند باز هم خانواده‌ها با بیان دلایل منطقی همچون این پاسخ که این رابطه‌ها مانع پیشرفت او می‌شود، سعی در خاتمه اینگونه روابط داشته باشند در صورت عدم توجیه فرزند و یا بروز هرگونه مشکلی با مراجعه به مشاور به رفع این معضل اقدام کنند.
توجه کردن به دختران در دوران قاعدگی نیز از وظایف مهم مادران است و با این کار باعث رشد هویت اجتماعی فرزند خود می‌شوند.

 

نسل جدید؛ اینترنت و فضای مجازی
نمی‌توان گفت فضای مجازی بد یا خوب است زیرا بد و خوب مطلق نداریم. هرچه فرزندان خود را محدود‌تر کنیم حس کنجکاوی آن‌ها بیشتر می‌شود. 
در پاسخ به سوال والدینی که از من می‌پرسند داشتن تلفن همراه و دسترسی آسان فرزندان به اینترنت و فضاهای مجازی را تایید می‌کنیدیا خیر؟ و داشتن یا نداشتن این امکانات چه آسیب‌هایی را برای دختران ما به همراه دارد؟ می‌گویم در درجه اول پیشنهاد می‌کنم بهتر است تا دختران به بلوغ کامل نرسیده‌اند برای آن‌ها گوشی‌های هوشمند تهیه نکنید تا مانع بروز مسائل بعدی شوید.
اگر فرزندتان خواستار داشتن تلفن همراه مستقل شد، ابتدا علت این درخواست را از او بپرسید، یکی از راه‌ها خرید تلفن غیر پیشرفته و غیر اندروید برای فرزندان است. 
راه دیگر این است که مادر و فرزند با یک گوشی و به صورت مشترک از تلگرام و فضای مجازی استفاده کنند و یا یک تبلت خانوادگی تهیه کنید که این تبلت بدون رمز در اختیار دختر خانواده باشد.
وقتی فرزند ما به یک بلوغ و تکاملی رسید و خانواده احساس کرد که نداشتن تلفن همراه برای دخترشان مشکل‌ساز است و فقدان آن حس می‌شود والدین می‌توانند برای او تلفن همراهی تهیه‌کنند و هنگام تقدیم آن به فرزند خود بگویند که به او اعتماد کامل داشته و از او بخواهند که پسوردی برای تلفنش نگذارد. در واقع نوع برخورد با دختران بسیار اهمیت دارد و اگر هم فرزند اصرار به داشتن تلفن همراه مستقل داشت، حتما کنترل شده باشد.

 

مادران در انتخاب دوست دقت کنند
اگر فرزندان تمایل دارند با دوستانشان بیشتر ارتباط داشته باشند، خانواده باید تلاش کند در درجه اول خانواده دوست فرزندش را ببیند و بشناسد و در صورت تایید ارتباط خانوادگی برقرار کنند.
خود خانواده و مادر هم باید در برقراری ارتباط دوستانه با اطرافیان خود دقت کافی داشته باشد، زیرا دختر به شدت در انتخاب دوست و نوع ارتباطاتش، مادر را الگو قرار می‌دهد.

 

تربیت چند بعدی فرزندان
الگوبرداری دختر از مادر خود در زمینه‌های حیا، شخصیت و تربیت اجتماعی، نحوه ارتباط با شخصیت‌های مختلف، درک متقابل، طرز برخورد با خانواده همسر، نقش همسری و مادری و... باعث می‌شود دختر در آینده و در تشکیل خانواده زندگی موفق‌تری داشته باشد.
دختران در زندگی زناشویی خود دقیقا همان رفتار مادران خود را تکرارکرده و از والدین الگو می‌گیرند. 
به طور کلی خانواده‌هایی که فرزندان خود را به صورت چند بعدی تربیت می‌کنند موفق‌تر هستند. تک بعدی تربیت کردن فرزندان و تاکید مکرر بر درس خواندن و توجه نکردن به ابعاد دیگر باعث شکست‌هایی در آینده فرزندان از قبیل طلاق عاطفی ،جدایی و ... می‌شود.
پس از ازدواج دختر، شاید مادر دیگر راهنمای مناسبی برای او نباشد زیرا در این حالت گاهی احساسات مادرانه و راهنمای‌های غلط او مانع از پیشرفت و موفقیت زندگی فرزند خود شود چه بسا گاهی دلسوزی‌های اشتباه مادران باعث جدایی و طلاق او می‌شود. در اینجا بهتر است فرزند خود را به مشورت با مشاور تشویق کرد تا مسائل و مشکلات زندگیش را به بهترین نحو برطرف کند.

 

در پایان...
به فرزندان خود اعتماد به نفس دهیم و با شناسایی استعداد‌های آن‌ها، خاص و موفق بودن واقعی را به آن‌ها آموزش دهیم وراهکار‌های عملی و کاربردی را برای کسب موفقیت بیشتر به فرزندانمان پیشنهاد دهیم. 
توصیه‌ای که به تمام خانواده‌های امروزی دارم داشتن یک مشاور برای خانواده است که در همه‌ مسائل خصوصا تربیت فرزندان با راهنمایی‌های مشاوران بتوانند بهترین رفتارها را داشته‌باشند.

Back to Top

Template Design:Dima Group