هفته نامه سمنان امروز

گزارش تصویری

بازار گرم مهارت آموزی در مرکز فنی و حرفه‌ای سمنان
آیین اربعین شهید مدافع حرم عباس دانشگر
مراسم افتتاحیه مجموعه تاریخی، فرهنگی، پذیرایی زندگی
تشییع با شکوه پیکرمطهر شهید مدافع حرم، عباس دانشگر در سمنان
« سمنان شهر نان»
کوچه باغی که پر از رایحه باران است

571ecea16a98 Small

سایه بانک‌ها را از سر مردم کم کنید؛

ربا، حرامِ حلال‌شده‌ی آخرالزمان!

در طول چند هزار سال گذشته پول همواره نقش مهمی در زندگی مردم داشته است اما در هیچ دوره‌ای از تاریخ زندگی بشر، پول تا اندازه‌ای که در هشتاد سال گذشته بر صدر نشسته است، نقش‌آفرین نبوده. به موازات افزایش تدریجی اهمیت پول در جوامع، سیستم‌های مالی و نهادهای اقتصادی تعریف و تشخص بیش از پیش یافتند و در این میان بانک‌ها از شناخته‌شده‌ترین و تأثیرگذارترین نهادهای اقتصادی بوده‌اند. شاید خیلی از مردم با حقیقت بانک؛ آنگونه که هست، آشنا نباشند و این نوشتار می‌کوشد تا ماهیت بانک را به شما معرفی کند.

بر اساس کتاب مقدس یهودیان، اخذ ربا از افراد یهودی مجاز نیست اما یهودیان می‌توانند از پیروان سایر مذاهب ربا بگیرند. این امر به طور رسمی برای نخستین‌بار چند صد سال قبل و در شهر ونیز ایتالیا کلید خورد. یهودیان این شهر بر روی صندلی‌هایی به نام بَنک(bank) می‌نشستند و به تجار مسیحی ربا می‌دادند. بعدها که ثروت کلانی از همین راه نصیب یهودیان ونیز شد، ساختمان‌هایی به منظور تبادلات مالی ربوی خود ایجاد کردند و نام بانک را بر این ساختمان‌ها نهادند. بنابراین لازم است بدانیم که واژه بانک با صندلی‌هایی که یهودیان بر آن می‌نشستند و ربا می‌گرفتند مترادف است. ویلیام شکسپیر، نمایشنامه‌نویس و شاعر شهیر انگلیسی که لقب بزرگ‌ترین نویسنده انگلیسی‌زبان را از آن خود کرده است، در نمایشنامه کمدی «تاجر ونیزی» که در واپسین سال‌های قرن پانزدهم میلادی نوشته شده، شرح مبسوطی از زندگی این طبقه از یهودیان را به رشته تحریر درآورده است.

سال‌ها گذشت و سیستم رباخواری یهود تحت عنوان بانک چنان گسترش یافت که به یکی از مهم‌ترین سیستم‌های اقتصادی در شهرها و کشورهای مختلف تبدیل شد و در این میان بی‌شک ایالات متحده آمریکا در حوزه بانکداری بر سایر کشورها برتری داشته است. اما لازم است بدانیم که این سیستم چه بر سر اقتصاد آمریکا آورده است.

بدهی خارجی؛ ره‌آورد بانک برای آمریکا

ایالات متحده آمریکا بر اساس آمارهای رسمی معادل رقمی بالغ بر سه برابر بودجه سالانه خود بدهی خارجی دارد. شما هم‌اکنون می‌توانید با مراجعه به سایت www.usdebtclock.org بدهی‌های خارجی ایالات متحده را به صورت آنلاین و لحظه به لحظه رصد کنید. از سوی دیگر، سه سال قبل رسانه‌های جهان به طور رسمی از ورشکستگی بیش از هزار بانک آمریکایی خبر داده بودند. این واقعیت‌ها زمینه‌های فروپاشی نظام اقتصادی کاپیتالیستی ایالات متحده را خواه ناخواه فراهم می‌کنند. در واقع تحلیلگران برجسته اقتصادی غرب، بانک‌ها را عامل فروپاشی قریب‌الوقوع اقتصاد آمریکا می‌دانند و کتاب‌های متعدد و مستندهای پرشماری در این حوزه توسط خود غربی‌ها منتشر شده است؛ با این حساب چگونه است که در کشور ما بانک‌ها تقدیس می‌شوند؟

جنبش نرم‌افزاری جامعه‌ی اسلامی ایران کجاست؟

بیش از یک دهه از فرمان مقام معظم رهبری مبنی بر جنبش نرم‌افزاری می‌گذرد و جنبش نرم‌افزاری جز بر پایه اصلاح مفاهیم ممکن نیست. چگونه ممکن است بتوان پسوندی اسلامی را بر صندلی‌هایی که یهودیان بر آن‌ها نشسته و ربا می‌گرفتند اطلاق کرد؟ چرا متفکران جامعه به این نقیصه مهم نیندیشیده‌اند که متناقض‌نمای بانکداری اسلامی را اصلاح کنند؟ و مگر این جز التقاط، معنای دیگری را به ذهن متبادر می‌کند؟

درحالی‌که بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران، امام خمینی(ره) نیز سال‌ها قبل خطر تفکر التقاطی را به روشنی گوشزد کرده بودند:«همه باید بدانید که التقاطی فکر کردن خیانتی بزرگ به اسلام و مسلمین است و ثمره تلخ این نوع تفکر در سال‌های آینده مشخص می‌گردد.»

اساس نظام اقتصادیِ پول‌مبنا با روح کلی قرآن و اسلام در تعارض است و سیستمی که اصالت را بر مبنای پول و ثروت تعریف می‌کند نمی‌تواند یک سیستم اسلامی باشد و باید برای اصلاح و جایگزین ساختن نظامی دیگر به جای آن طرحی نو درانداخت. نظام بانکداری کنونی باید بر مبنای آموزه‌های اصیل اسلامی به چالش کشیده شود.

گوش‌هایی که درک نکرد

نگاهی به نامگذاری سال‌ها در پنج سال اخیر توسط مقام معظم رهبری بیانگر اهمیت موضوع اقتصاد در سطوح کلان نظام است. سال 1390 به نام سال «جهاد اقتصادی»، سال 1392 به نام «حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی» و سال 1393 به نام «اقتصاد و فرهنگ، با عزم ملی و مدیریت جهادی» نامگذاری شدند؛ اما به راستی کدام جهاد اقتصادی اتفاق افتاد و کدام حماسه اقتصادی به وقوع پیوست و کدام سخن رهبری به شایستگی شنیده شد؟

جهاد اقتصادی ابتدا باید در حوزه مفاهیم رخ‌نمایی کند و لازم است مفاهیم التقاطی و وندهایی که به غلط بخش عظیمی از اقتصاد ما را به اشغال خود درآورده‌اند از چهره اسلام و نظام زدوده شوند.

تصور ناروایی است که بپنداریم که نظام بانکداری که بر مبنای پول و ربا طراحی شده است با پوششی از عقود اسلامی ذات خود را تغییر می‌دهد و با این وجود معلوم نیست بر چه اساسی تلاش می‌شود نقش بانک در نظام جمهوری اسلامی ایران تا این حد برجسته شود.

ساختمان‌هایی بلندتر از مساجد

در طول هزار سال گذشته هیچ پادشاهی در ایران به خود اجازه نداده و جرأت نکرده است که ساختمانی بلندمرتبه‌تر از مساجد بنا کند؛ شاهد مثال این حقیقت را می‌توان در میدان امام اصفهان مشاهده کرد. در تمامی شهرها و روستاهای ایران نگین معماری و زیباترین ابنیه مربوط به مساجد بوده است؛ اما اکنون چه اتفاقی افتاده است که زیباترین و بلندترین بناها با هزینه‌های گزاف بیت‌المال متعلق به بانک‌هاست؟ در هر شهر کوچک و بزرگی که قدم بگذارید، ساختمان بانک‌ها در بهترین نقاط شهر و از پر زرق و برق‌ترین بناهاست و مرکزیت تغییر و تحول در معماری از مساجد به بانک‌ها تغییر کرده است. (و البته آن‌هم با سبکی کاملاً غیر ایرانی و غیر اسلامی)

رسانه‌ی ملی و همراهی با ربای سازمان‌یافته

در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز اوضاع به همین منوال است. بیشترین هجمه تبلیغات تلویزیونی با پول بیت‌المال مسلمین به بانک‌ها مربوط می‌شود؛ بانک‌هایی که در بی‌اعتمادی به آن‌ها تردیدی نیست.

چرا صدا و سیمایی که کوچکترین وقایع رخ داده در فوتبال کشور را به تیغ نقد می‌کشد و بی‌رحمانه انتقادات خود را در برنامه‌های مختلف به مدیران فوتبالی منتقل می‌کند؛ نمی‌تواند به شایستگی بانک را به بوته نقد بگذارد؟

جالب است بدانیم که در سال 1389 وقتی که سریال «به کجا چنین شتابان؟» اثر ابوالقاسم طالبی، یکی از کارگردانان ایرانی که خود فارغ‌التحصیل رشته حقوق قضایی است، از صدا و سیما پخش شد و در یک سکانس از آن یک کارمند بانک نسبت به دریافت رشوه اقدام کرده بود؛ بانک تجارت بلافاصله از طالبی شکایت کرد و او را به دادگاه کشاند! ما البته از چنین سیستمی توقع نداریم که بتواند در مقابل رباخواری آشکار بانک‌ها ایستادگی کند و تعجب نمی‌کنیم از این که در حالی که بانک در غرب در حال به انزوا کشیده شدن است رسانه ملی دائما در شانتاژ تبلیغاتی خود به مردم القا کند که هرجا سخن از اعتماد است نام فلان بانک می‌درخشد و بعد معلوم شود که هرجا سخن از اختلاس است نام بانک‌ها ظاهرا درخشش بیشتری دارد و بعدتر معلوم شود که یک نفر موفق شده است در این سیستم مالی 3 هزار میلیارد تومان پول به جیب بزند و سخنگوی کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی اعلام کند که 5 نفر دیگر موفق شده‌اند 1500 میلیارد تومان وام بگیرند و پس ندهند؛ و عجیب است که ما مردم هنوز متوجه نقص این سیستم نشده‌ایم!

گیریم که بیداری اسلامی جهان اسلام که با تأثیرپذیری از انقلاب اسلامی ایران شکل گرفت به ثمر نشسته، دست مسلمانان جهان در حوزه اقتصاد و حکومت‌داری به سوی ایران دراز می‌شد. ما به جز سیستم اقتصادی لیبرالیستی و ربوی غربی که در حال فروپاشی است و به جز حجم انبوهی از تبلیغات دروغین تلویزیونی چه چیزی برای ارائه به آن‌ها داشتیم؟ به راستی پس از تلاش‌های مرحوم علامه مطهری و شهید صدر در حوزه اقتصاد چه تلاش شاخصی برای زدودن وجهه لیبرالیستی اقتصاد ایران و درانداختن طرح اقتصاد اسلامی صورت گرفته است؟ امروز که حکومت برای نخستین‌بار در طول تاریخ چنان که شایسته است به دست مسلمانان سپرده شده است و دغدغه‌های اقتصادی رهبری معظم بارها مورد تأکید قرار گرفته است، روا نیست که در مقابل این حقایق تلخ سکوت کنیم.

مسئولان عالی‌رتبه بانک‌ها باید توضیح دهند که با چه مبنایی از بانکداری اسلامی سخن می‌گویند و با چه مجوزی اقتصاد پول‌محور را بر کشور حاکم کرده‌اند؟

باید گفت که وام‌های فعلی بانک‌ها نسبت به مفهوم قرآنی «وام قرض‌الحسنه» تعریفی مسخره و مضحک بیش نیست؛ ناچار باید نتیجه بگیریم که یا براداران محترم‌مان در بانک‌ها نمی‌دانند مفهوم قرآنیوامچیست و یا سودهای بالای 20 درصد را در موسسه‌هایی که نام مقدس قرض‌الحسنه را یدک می‌کشند اساسا ربا نمی‌دانند. لازم است به این برادران یادآوری کنیم که خداوند در قرآن از مفهوم «بیع» در مقابل ربا سخن گفته است و سازوکار «بیع» با آنچه که در بانک‌ها جریان دارد دو سر یک متناقض‌نماست.

پا جای پای آمریکا

راهی که ایالات متحده در طی 70 سال گذشته در حوزه بانکداری پیموده است به خیابان وال‌استریت ختم شده است و به بدهی 17 تریلیون دلاری و به فروپاشی و ورشکستگی هزار بانک و به اعلام ورشکستگی یک شهر اقتصادی در آمریکا! و ما درست قدم در راه ایالات متحده نهاده‌ایم و نشانه‌های آن متاسفانه در حال بروز است و هنوز عده‌ای متوجه این خسران عظیم نیستند.

در نهم دی‌ماه سال گذشته؛ عباس آخوندی، وزیر راه و شهرسازی دولت حسن روحانی، از ورشکستگی بانک مسکن خبر داد. آیا این نشانه برای ایجاد یک تغییر کلی کافی نبود؟ آیا زمزمه‌های ورشکستگی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران باید به واقعیت بپیوندد تا برادران‌مان فکری اساسی بکنند؟

تکیه‌ای که مسئولین بر بانک‌ها دارند و قبله‌گاه شدن بانک‌ها در ایران حقیقتا یک خطر بزرگ است و ما حق داریم از این غفلت تاریخی نگران باشیم؛ لذا برادرانه به مسئولان بانک‌ها توصیه می‌کنیم در مقابل نصایح بزرگان و مراجع عظام تقلید در خصوص ربا در بانک موضع نگیرند، و به صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران توصیه می‌کنیم که در تبلیغ برای جنگ با خدا مشارکت نکنند و به مسئولان بورس جمهوری اسلامی ایران هم ناچار وال‌استریت را یادآوری می‌کنیم.

باید بدانیم که بانک و بورس در واقع پایگاه‌های لیبرالیزم اقتصادی است و متفکران جامعه باید نسبت به رواج تفکر لیبرالیسم که مهم‌ترین دغدغه بنیانگذار جمهوری اسلامی بود حساس باشند.

شاگردان امام صادق (ع) چه می‌گویند؟

بگذارید سری به بیت مراجع معظم تقلید و بزرگان حوزه علمیه بزنیم. در بین مراجع عظام تقلید آیت‌الله مکارم شیرازی در بحث مقابله با رباخواریِ بانک‌ها سخنان قابل تأمل و مهمی را بیان کرده‌اند. چند سال قبل در طی حرکت انقلابیِ! یکی از برنامه‌سازان صداوسیما در برنامه‌ای از شبکه چهارم سیما، ایشان به صراحت سود بیش از 4 درصد را حرام اعلام کردند و با ابراز تأسف شدید نتایج تحقیقات میدانی خود را در حوزه ربا در بانک تشریح کردند. به گفته آیت‌الله مکارم شیرازی در تحقیق از برخی از موسسات مالی مشخص شده است که حتی سود یک درصد نیز نه تنها هزینه‌های مربوط به کارمزد را تأمین می‌کند بلکه سود کلانی را به جیب این موسسات می‌ریزد؛ با این حال سخن گفتن از سودهای بیش از 25 درصدی برخی از بانک‌ها و موسسات مالی جداً محل تأمل است و عجیب آن که پس از این اظهارات صریحِ یک مرجع تقلید که از رسانه ملی پخش شد قلیانی شکسته نشد.

ایشان در تازه‌ترین اظهارات خود، در دیداری که در خردادماه سال جاری با ولی‌الله سیف، رئیس‌کل بانک مرکزی داشتند اخذ بهره دیرکرد را به لحاظ شرعی ربا و حرام اعلام کردند و در شرایط خاصی که اخذ جریمه الزام می‌یابد، مبلغ جریمه را متعلق به بیت‌المال مسلمین دانستند و نه بانک‌ها. در بخشی از سخنان منتشر شده ایشان در این دیدار می‌خوانیم:«بانکداری ما توأم با ربا است و عقود اسلامی هم تنها بر روی کاغذ است و افرادی نیز در خصوص جریمه دیرکردها و نیز ارائه فاکتورهای صوری برای دریافت تسهیلات از ما سئوال می‌پرسند ما در جواب می‌گوییم که این موارد ربا و حرام است.»

سیف در جریان دیدارهای خردادماه خود با مراجع تقلید از سوی آیت‌الله نوری همدانی نیز مورد انتقاد واقع شد و ایشان در دیداری که با سیف داشتند بر حاکم شدن بانکداری بدون ربا در کشور تأکید کردند.

آیت‌الله نوری همدانی همچنین چندی پیش در سخنانی تأمل‌برانگیز که در دیدار با سرپرست و مدیران ارشد کمیته امداد امام خمینی(ره) بیان شد تصریح کردند که بانک‌های کشور هنوز اسلامی نشده‌اند. ایشان در سخنان خود اخذ دیرکرد و پرداخت سود به سپرده‌های مردم را به صراحت حرام اعلام کردند و این تجارت را نامشروع خواندند؛ چرا که در اسلام تجارت با پول باید با ارائه مستقیم کالا و یا خدمات همراه باشد.

سیف که در ادامه به دیدار آیت‌الله جوادی آملی شتافته بود، با تأکید این مفسر بزرگ قرآن کریم مبنی بر اصلاح سیستم ربوی در بانک‌های کشور مواجه شد. ایشان در بخشی از سخنان خود در این دیدار گفته بودند: «ربا و جریمه دیرکردی که حرام است را بانک‌ها از مردم می‌گیرند، به کارمندان خود به عنوان حقوق می‌دهند و آن‌ها نیز به خانه و زندگی خود می‌برند.» خطر ربا در بانک‌ها اما پیشتر در کلام آیت‌الله جوادی آملی با شدت بیشتری انعکاس یافته بود. ایشان دو سال قبل و در جریان دیدار با علی لاریجانی تصریح کرده بودند: «بانک‌ها سودهای کلانی از مردم دریافت می‌کنند و در حال حاضر 80 درصد مردم با وام و ربا دست به گریبان هستند و باید برای اقتصاد ربوی فکری شود.»

آیت‌الله صافی گلپایگانی نیز در شهریورماه سال گذشته و در دیدار با مسئولان بانکی شهر قم از وجود ربا در بانک‌های کشور ابراز نگرانی کردند. به عقیده ایشان تصور این که ربا از بانک‌های کشور برچیده شده است تصوری نادرست است و هم‌اکنون برخی بانک‌ها به بنگاه‌های تجاری سودآور برای عده‌ای خاص تبدیل شده است که منافع عمومی را در نظر نمی‌گیرند. پیشتر نیز در استفتائاتی که از ایشان صورت گرفته بود، اخذ برخی وام‌ها در کشور به صراحت ربوی عنوان شده بود.

و آیت‌الله وحید خراسانی در اردیبهشت‌ماه سال جاری در پاسخ به یک استفتاء که به سرعت رسانه‌ای شد رسما اعلام کردند کهوام گرفتن از بانك‌ها و وام دادن به آن‌ها كه در آن شرط سود و فايده باشد ربا و حرام است.

نمونه‌های پرشماری از این دست اظهارات تأمل‌برانگیز در کلام علما و مراجع عظام تقلید وجود دارد و با این حساب حجت بر همگان تمام شده است و تعلل عجیب بانک‌ها در مقابل سخن مراجع، خود دلیل موجهی بر ربوی بودن برخی درآمدهای بانکی است؛ چرا که نشنیدن سخن حق در مبانی دینی، آشکارا با حرام‌خواری ارتباط یافته است و اگر به گفته آیت‌الله جوادی آملی دامان هشتاد درصد مردم را از ربا پاک نکنیم همین عاقبت در انتظار جامعه خواهد بود.

پیشرفت ضد ایرانی-اسلامی نمی‌خواهیم

اینک که از یک سو به فرمایش مقام معظم رهبری در دهه پیشرفت و عدالت قرار داریم و و از دیگر سو پیاده‌سازی اصول الگوی ایرانی و اسلامی پیشرفت در دستور کار قطعی نظام جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است ضرورت اصلاح سیستم بانکی کشور به صورت مضاعف احساس می‌شود و لازم است معادلات ربوی به سرعت از زندگی مردم حذف شود.

ساعت‌های متمادی از وقت رسانه ملی و بودجه‌های بیت‌المال به تعریف و تمجید از بانک‌ها و تقدیس آن‌ها گذشته است؛ اینک زمان آن فرا رسیده است که رسانه ملی برای توبه و جبران مافات، نظام بانکی کشور را به چالش بکشد و به فرمان صریح مراجع گوش بسپارد. البته اگر قدرت آن را داشته باشد که سود کلان ناشی از تبلیغات بانک‌ها را نادیده بگیرد.

مردم نیز باید به درستی بدانند که تحول اقتصادیِ اساسی در گرو اجرای طرح‌هایی جزئی نظیر هدفمندی یارانه‌ها نیست؛ بلکه هرگاه مفهوم قرآنی «بیع» جایگزین «ربا» شد تحول اقتصادی حقیقی صورت گرفته است و این موضوع از جهات مختلفی حائز اهمیت است.

تشویق به کسب ثروت‌های بادآورده

موضوع مفاسد بانک از جنبه‌های دیگری نیز قابل بررسی است که دانستن آن‌ها به اصلاح سیستم اقتصادی و وضعیت فرهنگی کشور کمک شایانی خواهد کرد. اگر تبلیغات بانک‌ها را دنبال کرده باشید از جایزه‌های کلان و وسوسه‌انگیز آن‌ها مطلعید؛ جایزه‌هایی که گاه در قالب‌های شگفت‌آوری عرضه می‌شوند. فارغ از این که مبالغ هنگفت این جایزه‌ها چگونه تأمین می‌شود تزریق روحیه سوداگری و ثروتمند شدن یک‌شبه آفت بزرگی است که جامعه را گرفتار کرده است و این روحیه خود زمینه مفاسد اجتماعی بزرگتری را فراهم می‌کند. وقتی هجمه تبلیغاتی بانک‌ها روحیه سوداگری را در مردم نهادینه کرد نباید از آمار بسیار بالای گرفتاران در دام شرکت‌های هرمی چندان تعجب کنیم و کسی نمی‌تواند نقش بانک را در ایجاد این روحیه انکار کند.

بانک‌ها چنان بر ذهن‌ها و قلب‌های مردم سیطره افکنده‌اند که بی آن که مجاز باشند به سیستم معاملات مجهول  ]بخوانید حرام‌خواری نامحسوس[ مشروعیت بخشیده‌اند. چنان‌که شما می‌توانید بدون دردسر ثروت خود را در بانک بگذارید و بدون آن که به طور مشخص بدانید بانک با پول شما چه کاری انجام می‌دهد مبالغ «مشخصی» سود دریافت کنید و این به تدریج دغدغه حلال بودن مال را در ذهن‌ها کمرنگ می‌کند. خط ارتباطی نامحسوسی که بین این سیستم کسب درآمد و سیستم‌های نامشروع دیگری نظیر شرکت‌های هرمی وجود دارد بسیار شایان توجه است و وجه مشترک آن‌ها غیرحقیقی بودن معاملات است. اگر معاملات بانکی حقیقی است چه کسی تا به حال شنیده است که بانکی سوددهی خود را به دلیل ضرر در معاملات متوقف کند؟ و چه کسی شنیده است که بانکی بپذیرد، شخص وام‌گیرنده، در عملیات اقتصادی خود متضرر شده است و بنابراین بانک هم در ضرر با وام‌گیرنده شریک باشد؟ و از این گذشته اخذ سود برای وام‌هایی نظیر وام خرید مسکن که در آن معامله‌ای واقع نمی‌شود چه معنایی دارد؟

در چنین شرایطی تولید، نخستین اصلی است که به محاق می‌رود. در این سیستم اقتصادی افراد عاقل به جای این که دردسر تولید را به جان بخرند به راحتی ثروت خود را تقدیم بانک‌ها می‌کنند و مالکیت درجه اول خود را بر ثروت خود نفی و در عوض سود قطعی دریافت می‌کنند.

سیستمِ سراپا فاسد

تأکیدی که در این نوشتار بر ربوی بودن معادلات اقتصادی بانک‌ها می‌رود نباید این تصور را ایجاد کند که بانک‌ها تنها عاملان اشاعه ربا در کشور هستند؛ بلکه باید تصریح کرد که سخن از یک سیستم اقتصادی است که بانک‌ها مهم‌ترین پایگاه آن هستند. بنابراین بانک، بورس، نظام گمرکات و اساسا مسئله چرخه مالی را باید به صورت یک بسته اقتصادی و یکجا دید. نمی‌توان هیچ‌یک از بخش‌های سیستم اقتصاد ربوی را جداگانه مورد اصلاح قرار داد بلکه شالوده نظام ربامحور باید از اساس و به طور جامع دگرگون شود و این امر دست کم به یک ربع قرن تلاش پیگیر نیاز دارد.

در این میان نمی‌توان از تلاش انگشت‌شمار متفکرانی که طرح این نوشتار نیز وامدار آن‌هاست برای زدودن ربا از سیستم اقتصادی کشور چشم پوشید. به جرأت می‌توان دکتر حسن عباسی، رئیس مرکز دکترینال امنیت بدون مرز را در این عرصه پیشتاز دانست؛ کسی که پیش از همه ما، خطر بانکداری ربوی را احساس کرد و برای غفلت‌زدایی در خصوص این معضل بسیار کوشیده و می‌کوشد. فرزندان صدیق انقلاب، سخن از سر صدق حسن عباسی را به شایستگی به گوش جان شنیده‌اند و ما به معلم دلسوز خود اطمینان می‌دهیم که نخواهیم گذاشت پرچمی که برای مبارزه با «جنگ با خدا» برافراشته است، از اوج به زیر کشیده شود.


انتهای پیام/*

Back to Top

Template Design:Dima Group